Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 308
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief met handgeschreven annotaties.

9 november 1942. Van: Wed. B. Groenteman-van Bezemer (Biesboschstraat 15/hs, Amsterdam-Zuid). Aan: Directeur van het Marktwezen (Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West).

Origineel

Getypte brief met handgeschreven annotaties. 9 november 1942. Wed. B. Groenteman-van Bezemer (Biesboschstraat 15/hs, Amsterdam-Zuid). Directeur van het Marktwezen (Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West). [Linksboven, briefhoofd getypt:]
Wed. B. Groenteman-van Bezemer
Biesboschstraat 15/ hs
Amsterdam Z.

[Midden links, groot paars stempel met handgeschreven toevoeging:]
No 103/146/3 M. 1942 11/11

[Rechtsboven, handgeschreven:] 391

[Rechts:]
Amsterdam 9 November 1942

[Centraal:]
Den Heer Directeur van het Marktwezen Amsterdam.
Jan van Galenstraat 14
Amsterdam W.

[Rechts boven de aanhef, handgeschreven paraaf:] in. Insp.

[Tekst:]
Weled. Heer,

In antwoord op Uw schryven van 27 Oct. j.l. No. 103/146/2 M
deel ik U mede, by opening der jodenmarkt Gaaspstraat een aanvrage
voor een plaats te hebben ingezonden.
By latere informatie deelde men my mede, ik nog moest wachten tot
nader bericht kwam.
In dien tusschen tyd moest ik voor een operatie naar het ziekenhuis,
en was ik niet in staat op myn verzoek eerder terug te komen.
Als handelaarster in textiel-goederen, zag ik echter gaarne U my alsnog
een plaats zult kunnen aanwyzen voor bovengenoemde jodenmarkt.
Hopende thans een gunstige beslissing van U te mogen ontvangen, teeken
ik,

[Rechtsonder:]
Hoogachtend,
Wed. B Groenteman Bezemer [handtekening]

[Linksonder, diagonaal geschreven in dik potlood:]
afwijzen
16-11-42
d’Abaur [?]
103/146/4

[Helemaal rechtsonder in de hoek:]
los * Inhoud: De brief is een persoonlijk verzoek van een weduwe om alsnog een marktplaats te bemachtigen. Zij voert aan dat zij eerder door ziekte en een ziekenhuisopname niet in staat was om op eerdere correspondentie te reageren. Zij is gespecialiseerd in de handel in textiel.
* Besluitvorming: Ondanks de persoonlijke omstandigheden die mevrouw Groenteman aanvoert, is de ambtelijke beslissing kort en krachtig linksonder genoteerd: "afwijzen". De reden hiervoor wordt in dit document niet vermeld, maar het kenmerk onder de afwijzing (103/146/4) verwijst waarschijnlijk naar het vervolgdocument waarin de formele afwijzing is vastgelegd.
* Toon: De brief is opgesteld in een uiterst beleefde, bijna nederige toon ("Weled. Heer", "zag ik echter gaarne"), wat typerend was voor de communicatie van burgers (en in het bijzonder Joodse burgers onder druk) richting instanties in die tijd. * Historische periode: De brief dateert uit november 1942, een kritieke fase in de Duitse bezetting van Nederland. De deportaties van Joden naar de vernietigingskampen waren op dat moment al maanden in volle gang.
* Jodenmarkten: In 1941 stelden de Duitse bezetters speciale "Jodenmarkten" in (zoals die in de Gaaspstraat in Amsterdam-Zuid). Joodse handelaren mochten alleen daar nog hun goederen verkopen, en alleen aan een Joods publiek. Dit was een methode om Joden economisch te isoleren en hun bewegingsvrijheid in te perken.
* Persoonlijk drama: Voor mevrouw Groenteman was een plek op de markt essentieel voor haar overleving ("handelaarster in textiel-goederen"). In de context van 1942 was het niet kunnen krijgen van een werkvergunning of standplaats vaak een voorbode van totale economische ondergang en een verhoogd risico op deportatie, aangezien men dan niet meer "vrijgesteld" was door werk.
* Archivistisch belang: Dit document illustreert de kille bureaucratie waarmee Joodse burgers te maken kregen bij het Marktwezen in Amsterdam, waarbij menselijke omstandigheden (zoals een operatie) vaak geen rol speelden in de besluitvorming.

Samenvatting

  • Inhoud: De brief is een persoonlijk verzoek van een weduwe om alsnog een marktplaats te bemachtigen. Zij voert aan dat zij eerder door ziekte en een ziekenhuisopname niet in staat was om op eerdere correspondentie te reageren. Zij is gespecialiseerd in de handel in textiel.
  • Besluitvorming: Ondanks de persoonlijke omstandigheden die mevrouw Groenteman aanvoert, is de ambtelijke beslissing kort en krachtig linksonder genoteerd: "afwijzen". De reden hiervoor wordt in dit document niet vermeld, maar het kenmerk onder de afwijzing (103/146/4) verwijst waarschijnlijk naar het vervolgdocument waarin de formele afwijzing is vastgelegd.
  • Toon: De brief is opgesteld in een uiterst beleefde, bijna nederige toon ("Weled. Heer", "zag ik echter gaarne"), wat typerend was voor de communicatie van burgers (en in het bijzonder Joodse burgers onder druk) richting instanties in die tijd.

Historische Context

  • Historische periode: De brief dateert uit november 1942, een kritieke fase in de Duitse bezetting van Nederland. De deportaties van Joden naar de vernietigingskampen waren op dat moment al maanden in volle gang.
  • Jodenmarkten: In 1941 stelden de Duitse bezetters speciale "Jodenmarkten" in (zoals die in de Gaaspstraat in Amsterdam-Zuid). Joodse handelaren mochten alleen daar nog hun goederen verkopen, en alleen aan een Joods publiek. Dit was een methode om Joden economisch te isoleren en hun bewegingsvrijheid in te perken.
  • Persoonlijk drama: Voor mevrouw Groenteman was een plek op de markt essentieel voor haar overleving ("handelaarster in textiel-goederen"). In de context van 1942 was het niet kunnen krijgen van een werkvergunning of standplaats vaak een voorbode van totale economische ondergang en een verhoogd risico op deportatie, aangezien men dan niet meer "vrijgesteld" was door werk.
  • Archivistisch belang: Dit document illustreert de kille bureaucratie waarmee Joodse burgers te maken kregen bij het Marktwezen in Amsterdam, waarbij menselijke omstandigheden (zoals een operatie) vaak geen rol speelden in de besluitvorming.

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6