Brief (handgeschreven). 10 september 1942. Debora Gomperts-Ketting (1891-1942). Een onbekende "Wel. Edelen Heer" (waarschijnlijk een ambtenaar van de gemeente Amsterdam, afdeling Marktwezen). Amsterdam 10 Sept 42
Wel. Edelen Heer!

In het bezit uwer Ed kennis-
geving d d 21-8-42 stel ik u
Ed Heer hier mede in kennis
als dat mijn man 28 Juli
42 naar een R.W.K. is vertr-
okken. en heeft nog geld te-
rug gekregen van u Ed. Van
de deel behaalde gelden tot
mijn spijt kwam heden morgen
u Ed schrijven in mijn be-
zit wegens foutief in het adres
e.v.d.H. str was geadresseerd op
e.v.d.H. 5 en ik woon 45 I (o).
Hopende als dat u Ed. zijne
standplaats verleening niet
zal intrekken ben bereid
voor het staangeld
te betalen wanneer dit
moet geschieden verblijf ik
met de meeste hoogachting
uwe Wel Ed Heer Uw. Dienares

D Gomperts Ketting * Inhoud: De schrijfster, Debora Gomperts-Ketting, reageert op een brief die zij te laat heeft ontvangen door een adresfout (gestuurd naar nr. 5 in plaats van nr. 45). Zij meldt dat haar echtgenoot, Isaac Gomperts, op 28 juli 1942 naar een Rijkswerkkamp (R.W.K.) is afgevoerd.
* Kernvraag: De brief is een dringend verzoek om de marktvergunning ("standplaats verleening") van haar man niet in te trekken nu hij weg is. Zij biedt aan om zelf het verschuldigde "staangeld" (de huur voor de marktkraam) te betalen om de vergunning te behouden.
* Adres: De afkorting "e.v.d.H. str" verwijst naar de Eerste van der Helststraat in Amsterdam, vlakbij de Albert Cuypmarkt.
* Toon: De brief is uiterst beleefd en formeel ("Wel. Edelen Heer", "Uw. Dienares"), wat kenmerkend is voor de wijze waarop burgers zich destijds tot instanties richtten, maar hier extra beladen door de precaire situatie van de afzender. * Historische periode: De brief dateert uit september 1942, de periode waarin de systematische deportatie van Joodse burgers uit Nederland in volle gang was.
* Joodse Werkkampen: De genoemde "R.W.K." verwijst naar de Joodse werkkampen in Nederland. In de zomer van 1942 werden duizenden Joodse mannen opgeroepen voor 'werkverruiming'. Dit was een voorstadium van de deportatie naar kampen als Westerbork en uiteindelijk de vernietigingskampen in het oosten.
* Economische uitsluiting: De brief illustreert de strijd van Joodse ondernemers (vaak marktkooplieden) om hun laatste restjes bestaansrecht te behouden. De bezetter trok systematisch vergunningen van Joodse handelaren in. Debora probeert hier via de officiële weg het familiebedrijfje te redden.
* Persoonlijk lot: Uit historische bronnen (zoals Joods Monument) blijkt dat zowel Debora Gomperts-Ketting als haar echtgenoot Isaac Gomperts de oorlog niet hebben overleefd; zij werden kort na het schrijven van deze brief weggevoerd en in Auschwitz vermoord. Dit document is daarmee een tastbaar en tragisch bewijs van een vergeefse poging om in een onmenselijke tijd de administratieve zaken op orde te houden. Gemeente Amsterdam Marktwezen