Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 580
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefdocument

10 april 1942 Van: Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale

Origineel

10 april 1942 Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale Rb.V.V.O. $\quad$ -4- $\quad$ Circ.no.151/'42 dd. 10-4-'42.

$\quad$ Stekuien (met schot) mits overigens gezond, alsmede koolrapen, welke hard, maar inwendig afwijkend zijn, dienen bij onze Centrale, afdeeling Conserveering te worden gemeld, welke afdeeling nadere instructies omtrent de aflevering aan de fabrieken zal geven. De prijzen voor deze producten zijn vastgesteld op resp. f. 4.-- en f. 2.50 per 100 kg.

$\quad$ LEVERINGEN TEN BEHOEVE VAN HET BUREAU GROENTEN- EN FRUITVOORZIENING.

$\quad$ De voor het binnenland bestemde hoeveelheden van de producten roode-, savoye- en witte kool, uien, koolrapen, peen zonder lof en kroten, alsmede de afwijkende kwaliteit van deze producten dienen geheel ter beschikking te worden gesteld van het Bureau Groenten- en Fruitvoorziening.

$\quad$ Dit geldt echter niet voor hoeveelheden, welke, voor het binnenland bestemd, voor elk dezer producten minder dan 2500 kg. bedragen. Deze minimum hoeveelheid betreft den totalen dagelijkschen veilingaanvoer.

APPELEN.

$\quad$ Alle appelen, behoudens die, waarop door de Centrale ten behoeve van de ziekenhuizen beslag is gelegd, moeten voor het binnenland worden geveild.

$\quad$ Appelen van den oogst 1941, met stip tot de volgende oppervlakten aan rot, mogen als "B" kwaliteit worden geveild, t.w.
$\quad$ Appelen met een doorsnede tot 60 mm., oppervlakte rot 1 cm$^2$.
$\qquad \qquad \quad$ idem $\qquad \quad$ van 60-70 mm., $\quad$ " $\quad$ " $\quad$ 2 "
$\qquad \qquad \quad$ idem $\qquad \quad$ " 70 mm. en op $\quad$ " $\quad$ " $\quad$ 3 "

KWALITEITSVOORSCHRIFTEN.

$\quad$ De kwaliteitseischen voor 1942, U toegezonden bij circulaire no. 62 dd. 20 Februari 1942, dienen te worden gehandhaafd, behoudens indien in deze circulaire afwijkende voorschriften ten aanzien van de maat, sorteering of anderszins zijn gegeven.

KNOLSELDERIJ.

$\quad$ Voor het binnenland mag de knolselderij met lof gewogen en geveild tegen de vastgestelde prijzen.
$\quad$ Van den totalen aanvoer dient het voor export bestemde percentage genomen te worden van de selderij zonder lof, aangezien dit lof bij export toch verloren zou gaan.

RAAPSTELEN.

$\quad$ Deze behoeven niet meer te worden gebost, maar mogen ook los worden aangevoerd, evenwel alleen wanneer deze mooi gelijk in kisten of kratten verpakt worden aangevoerd. Is hieraan niet voldaan, dan moeten ze als "afwijkend" geveild worden.

RADIJS.

$\quad$ Wij vestigen er nogmaals Uw aandacht op, dat radijs ingevolge de kwaliteitseischen moet worden gebost in bosjes van 15 stuks.

VERPAKKINGSKOSTEN SLA.

$\quad$ Indien de sla door de telers in exportverpakking wordt aangevoerd, dan mogen de volgende verpakkingskosten worden berekend:
$\qquad \qquad$ Sorteering I en II, 30 stuks per kist $\quad$ f.1.60 p.100 st.
$\qquad \qquad$ " $\qquad$ III $\quad$ 40 " $\quad$ " $\quad$ " $\quad$ " 1.10 " 100 "

$\quad$ Iedere veiling is aansprakelijk voor de goede uitvoering van de in deze circulaire gegeven voorschriften.

$\qquad \qquad \qquad \qquad \qquad$ NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:
$\qquad \qquad \qquad \qquad \qquad$ [Handtekening/Paraaf]

--- Dit document is een officiële circulaire uit de Tweede Wereldoorlog, uitgevaardigd door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). Het biedt een gedetailleerd inzicht in de strikte regulering van de landbouwsector tijdens de Duitse bezetting.

De kern van de tekst draait om de beheersing van de distributie en kwaliteit. De overheid (onder toezicht van de bezetter) probeerde elke kilo voedsel te registreren. Enkele opvallende punten:
* Centralisatie: Producten zoals uien en koolrapen moeten gemeld worden bij de afdeling 'Conserveering' voor verwerking in fabrieken. Het 'Bureau Groenten- en Fruitvoorziening' claimt grote partijen (boven de 2500 kg) voor de binnenlandse markt.
* Prijs- en Kwaliteitsbeheersing: Er worden vaste prijzen genoemd (bijv. f. 4.-- per 100 kg uien). Zelfs 'afwijkende' kwaliteiten (zoals appelen met rotplekken of doorgeschoten uien) worden gereguleerd in plaats van weggegooid, wat wijst op de toenemende schaarste.
* Logistieke eisen: Er zijn zeer specifieke regels voor verpakking (gebost of los in kratten) en sortering (bijv. 15 stuks radijs per bos). Dit diende om de controle op de veilingen te vergemakkelijken en verspilling tegen te gaan.
* Prioriteiten: Er wordt expliciet melding gemaakt van appelen die gereserveerd zijn voor ziekenhuizen, wat aantoont dat bepaalde sectoren voorrang kregen in de distributieketen.

--- In mei 1940, direct na de inval, werd de Nederlandse economie omgevormd tot een geleide economie. De Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale was onderdeel van het systeem van 'Rijksbureaus' die de productie, verwerking en distributie van goederen controleerden.

In 1942, het jaar van dit document, was de voedselsituatie in Nederland nog relatief stabiel vergeleken met de latere Hongerwinter, maar de druk nam toe. De bezetter eiste een groot deel van de productie op voor Duitsland (export), terwijl de Nederlandse bevolking via het distributiesysteem (bonkaarten) werd gevoed.

De NGFC functioneerde hierbij als de schakel tussen de teler/veiling en de overheid. Door strikte normen op te leggen voor sortering en verpakking, kon de overheid de geldstroom en de goederenstroom nauwgezet volgen, zwarte handel tegengaan en ervoor zorgen dat de beschikbare voedselvoorraden zo efficiënt mogelijk werden benut voor zowel het binnenland als de exportbehoefte van de bezetter. De nadruk op de aansprakelijkheid van de veilingen onderaan het document onderstreept de dwingende aard van deze voorschriften.

Samenvatting

Dit document is een officiële circulaire uit de Tweede Wereldoorlog, uitgevaardigd door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). Het biedt een gedetailleerd inzicht in de strikte regulering van de landbouwsector tijdens de Duitse bezetting.

De kern van de tekst draait om de beheersing van de distributie en kwaliteit. De overheid (onder toezicht van de bezetter) probeerde elke kilo voedsel te registreren. Enkele opvallende punten:
* Centralisatie: Producten zoals uien en koolrapen moeten gemeld worden bij de afdeling 'Conserveering' voor verwerking in fabrieken. Het 'Bureau Groenten- en Fruitvoorziening' claimt grote partijen (boven de 2500 kg) voor de binnenlandse markt.
* Prijs- en Kwaliteitsbeheersing: Er worden vaste prijzen genoemd (bijv. f. 4.-- per 100 kg uien). Zelfs 'afwijkende' kwaliteiten (zoals appelen met rotplekken of doorgeschoten uien) worden gereguleerd in plaats van weggegooid, wat wijst op de toenemende schaarste.
* Logistieke eisen: Er zijn zeer specifieke regels voor verpakking (gebost of los in kratten) en sortering (bijv. 15 stuks radijs per bos). Dit diende om de controle op de veilingen te vergemakkelijken en verspilling tegen te gaan.
* Prioriteiten: Er wordt expliciet melding gemaakt van appelen die gereserveerd zijn voor ziekenhuizen, wat aantoont dat bepaalde sectoren voorrang kregen in de distributieketen.


Historische Context

In mei 1940, direct na de inval, werd de Nederlandse economie omgevormd tot een geleide economie. De Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale was onderdeel van het systeem van 'Rijksbureaus' die de productie, verwerking en distributie van goederen controleerden.

In 1942, het jaar van dit document, was de voedselsituatie in Nederland nog relatief stabiel vergeleken met de latere Hongerwinter, maar de druk nam toe. De bezetter eiste een groot deel van de productie op voor Duitsland (export), terwijl de Nederlandse bevolking via het distributiesysteem (bonkaarten) werd gevoed.

De NGFC functioneerde hierbij als de schakel tussen de teler/veiling en de overheid. Door strikte normen op te leggen voor sortering en verpakking, kon de overheid de geldstroom en de goederenstroom nauwgezet volgen, zwarte handel tegengaan en ervoor zorgen dat de beschikbare voedselvoorraden zo efficiënt mogelijk werden benut voor zowel het binnenland als de exportbehoefte van de bezetter. De nadruk op de aansprakelijkheid van de veilingen onderaan het document onderstreept de dwingende aard van deze voorschriften.

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6