Officieel schrijven/prijslijst van een centraal bestuursorgaan.
Origineel
Officieel schrijven/prijslijst van een centraal bestuursorgaan. 1 mei 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
DIRECTIE.
Dict. FA/AT.-
NO. 180.'42
Rb. V.V.O.
AAN DE
GEADRESSEERDE VEILINGS-
VEREENIGING.
[Stempel: Nº 105/41/1 M. 1942 4/5]
[Handgeschreven: hr. Lieburgh V / in [onleesbaar]]
's-GRAVENHAGE, 1 Mei 1942.
[Stempel: Gezien / [paraaf vS]]
Hierdoor deelen wij U mede, dat de prijzen voor export naar Duitschland als volgt zijn vastgesteld met ingang van Dinsdag 5 Mei 1942:
| Product | Eenheid | Prijs (f) |
|---|---|---|
| ROODE KOOL | per 100 kg. | f 10.30 |
| SAVOYE KOOL (geel), | " 100 " | " 9.60 |
| WITTE KOOL | " 100 " | " 7.40 |
| GLASKOOLRABI | ||
| I boven 7 cm. Ø | " 100 st. | " 9.-- |
| II van 4-7 " Ø | " 100 " | " 7.20 |
| PEEN ZONDER LOF (ROODE) | ||
| II 51 - 200 gram, ongewasschen | " 100 kg. | " 6.40 |
| SCHORSENEEREN | ||
| Sorteering I tot 20 st. per kg. | " 100 " | " 19.-- |
| II " 45 " " " " | " 100 " | " 12.-- |
| RAAPSTELEN | " 100 " | " 18.-- |
| KROPSLA (glas) | ||
| I minstens 15 kg. per 100 st. | " 100 st. | " 8.50 |
| II van 13-15 kg. " " " | " 100 " | " 7.-- |
| KROPSLA (gelichte en natuur-) | ||
| I minstens 17 kg. per 100 st. | " 100 " | " 8.50 |
| II van 15-17 kg. " 100 " | " 100 " | " 7.-- |
| KASKOMKOMMERS | ||
| Sort. I vanaf 46 kg. per 100 st. | " 100 " | " 26.-- |
| II van 38-46 " " " " | " 100 " | " 19.50 |
| III " 30-38 " " " " | " 100 " | " 13.-- |
| SPINAZIE | " 100 kg. | " 17.-- |
| RADIJS (glas-) | " 100 bos | " 3.40 |
| " (natuur-) | " 100 " | " 3.10 |
| PREI (boven 10 mm. Ø ) | " 100 kg. | " 10.40 |
| RABARBER | " 100 " | " 14.-- |
De bovenvermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80% van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs.
De maximumprijzen gelden zoowel voor de door telers als door handelaren of anderszins aangevoerde producten.
BINNENLANDSCHE MAXIMUM PRIJZEN.
Voor de volgende producten gelden de daarbij vermelde maximumprijzen voor het binnenland.
| Product | Eenheid | GOED | AFWIJKEND |
|---|---|---|---|
| PEEN ZONDER LOF (roode) I | |||
| 20-50 gr. (gewasschen) | per 100 kg. | f 10.60 | f 8.50 |
| PEEN ZONDER LOF (roode) III | |||
| 201-500 gr. (ongewasschen) | " 100 " | " 5.30 | " 4.20 |
| IV 501 gram en hooger id. | " 100 " | " 4.50 | " 3.60 |
| PEEN ZONDER LOF (gele-) | |||
| (ongewasschen) | " 100 " | " 4.-- | " 3.20 |
[Linksonder: logo A in cirkel, 18826 - '40]
[Rechtsonder: ./.] Dit document is een prijslijst uitgevaardigd door de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:
- Gereguleerde Economie: Het document illustreert de overgang van een vrije markt naar een strak geleide distributie-economie. De NGF was een van de 'bedrijfschappen' die door de bezetter werden ingezet om de productie en consumptie te controleren.
- Export naar Duitsland: De nadruk op prijzen voor export naar Duitsland onderstreept hoe de Nederlandse landbouwproductie werd ingezet voor de Duitse oorlogseconomie en voedselvoorziening (Wirtschaftliche Räumung).
- Prijsbeheersing: Door maximumprijzen vast te stellen voor het binnenland probeerde de overheid inflatie te beteugelen en de zwarte handel tegen te gaan, hoewel dit in de praktijk vaak leidde tot schaarste in de legale winkels.
- Kwaliteitsdifferentiatie: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen "Goed" en "Afwijkend" (vaak inferieure kwaliteit of beschadigde goederen), waarbij de prijs voor afwijkende producten exact op 80% van de standaardprijs werd vastgelegd. In mei 1942 was de bezetting haar derde jaar ingegaan. De voedselsituatie in Nederland werd nijpender door de systematische wegvoer van goederen naar Duitsland. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was opgericht als onderdeel van de ordening van het bedrijfsleven onder de Secretaris-Generaal van Landbouw en Visscherij.
Veilingverenigingen waren verplicht deze richtlijnen te volgen. Telers die hun producten buiten deze kanalen om verkochten (tegen vaak veel hogere prijzen op de zwarte markt), riskeerden zware straffen van de Prijsbeheersing of de Crisiscontrole-dienst (CCD). De details in het document, zoals de exacte gewichten per 100 stuks kropsla of de diameter van koolrabi, tonen de verregaande bureaucratisering van de dagelijkse voedselvoorziening aan.