Pagina uit een officiële circulaire (dienstmededeling). 1 mei 1942. Rb. V.V.O. (Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd). Rb. V.V.O. - 3 - Circulaire No. 180/'42 dd. 1/5'42.

Wij wijzen U erop, dat voor de niet in onze circulaire .
genoemde producten, ingevolge de bekendmakingen op grond van
artikel I van de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit, de
laatst aangegeven prijzen blijven gelden.
Voor appelen en peren dienen de prijzen, welke in cir-
culaire No. 151/'42 dd. 10 April 1942 werden vermeld, te worden ge-
handhaafd.

VERDEELING VAN DEN AANVOER.

Van alle hierna genoemde producten moeten, indien de aan-
voer voldoende groot is om levering voor export mogelijk te maken,
de erbij genoemde percentages voor bedoelde levering worden be-
stemd, t.w. van

roode kool )
savoyekool ) 60 %
witte kool 70 %

prei, peen, koolrabi,
schorseneeren, raap-
stelen, sla, komkom-
mers, spinazie, radijs,
(glas- & natuur-) en
rabarber 50 %

Wanneer een voor het binnenland bestemd gedeelte niet
door het binnenland wordt afgenomen of den exportprijs niet op-
brengt, dan dient ook dit deel voor export te worden verladen.

VROEGE AARDAPPELEN.

Deze dienen ter beschikking te worden gesteld van de
V.B.N.A.

KWALITEITSVOORSCHRIFTEN.

De kwaliteitseischen voor 1942, U toegezonden bij cir-
culaire No. 62 dd. 20 Februari 1942, dienen te worden gehand-
haafd, behoudens indien in deze circulaire afwijkende voorschrif-
ten ten aanzien van de maat, sorteering of anderszins zijn ge-
geven.

RAAPSTELEN.

Deze moeten voor export minstens 25 cm. lang, ongewasschen,
droog en niet te fijn zijn. Raapstelen, welke hieraan niet vol-
doen, mogen niet voor export worden verladen.

SLA. Alle sla dient door de telers op de veiling te worden
aangevoerd. Verpakking op den tuin door exporteurs is derhalve
niet toegestaan.

De gewichten zijn gewijzigd en als volgt vastgesteld :
GLASSLA. Sort. I. tenminste 15 kg. per 100 st.
" II van 13--15 " " 100 ".
Gelichte- en natuursla.
Sort. I 17 kg. per 100 st.
" II van 15-17 kg. per 100 st.

Alle sla, welke lichter is dan 13 kg. resp. 15 kg. per 100 stuks,
moet als vellensla per kg. worden geveild, waarvoor de prijs geldt
van dunsel- en snijsla.

AARDBEIEN.

Deze mogen uitsluitend per kg. worden geveild.

VERPAKKINGSKOSTEN.

RAAPSTELEN EN SLA.

Indien de sla of raapstelen door de telers in exportver-
pakking wordt aangevoerd, dan mag f 0.50 per krat als verpakkings-
kosten worden berekend :

./. Dit document is de derde pagina van een uitgebreide circulaire uitgevaardigd tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Het document illustreert de verregaande bureaucratische controle op de Nederlandse land- en tuinbouw in deze periode.

De belangrijkste punten uit deze pagina zijn:
* Exportquota: Een zeer groot gedeelte van de Nederlandse oogst (50% tot 70%) was bestemd voor export. In de context van 1942 betekende dit hoofdzakelijk levering aan Duitsland om de Duitse oorlogsmachine en bevolking te voeden.
* Prijsbeheersing: Er wordt verwezen naar de "Prijzenbeschikking 1941", wat duidt op de strikte prijscontroles om inflatie en zwarte handel tegen te gaan (althans op papier).
* Kwaliteit en Normering: De overheid stelde zeer specifieke eisen aan producten, zoals de lengte van raapstelen en het gewicht per 100 kroppen sla. Producten die niet aan deze eisen voldeden, mochten niet worden geëxporteerd.
* Veilingplicht: Er wordt benadrukt dat sla via de veiling moet gaan, om de controle op de voedselstroom en prijzen te behouden en onderhandse verkoop aan exporteurs te voorkomen. De afkorting Rb. V.V.O. staat voor het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Dit orgaan was tijdens de bezetting verantwoordelijk voor de gehele voedselvoorziening in Nederland, inclusief de productie, distributie en prijsvorming.

In mei 1942 was de schaarste in Nederland al merkbaar en was het distributiestelsel (de bonnenkaart) volledig in werking. Terwijl de Nederlandse bevolking te maken kreeg met tekorten, werd een aanzienlijk deel van de kwalitatief goede groenten en fruit "geëxporteerd" naar Duitsland.

De genoemde V.B.N.A. (Verkoopbureau voor Nederlandse Aardappelen) was een specifiek controle-orgaan voor de aardappelhandel. De toon van de circulaire is dwingend, wat passend is bij de oorlogseconomie waarin de vrije markt volledig was vervangen door overheidssturing ten dienste van de bezetter.