Bestuursbesluit (verordening).
Origineel
Bestuursbesluit (verordening). 10 september 1942. [In de linker marge, verticaal gestempeld/geschreven:]
Nº 105/110/1 M. 1942
[Rechtsboven:]
Rb. V.V.O.
BESTUURSBESLUIT NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE No. 99.
Het Dagelijksch Bestuur der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, gevestigd te 's-Gravenhage, brengt ter kennis van de bij de Stichting georganiseerde groepen van telers van fruit ander dan fruit onder glas en frambozen (groep E), pachters van ongeoogst fruit en veilinghouders (groep G), dat het, gelet op het Tuinbouwbesluit 1941 I, ter vergadering van 10 September 1942 heeft besloten als volgt:
I. het aanvoeren ter veiling van appelen, welke behooren tot één der hierna te noemen variëteiten, alsmede van alle andere soorten bewaarappelen, met uitzondering van kroet en val in den zin van het Kwaliteitseischenbesluit 1942 Fruit, is verboden;
II. aangeslotenen C. zijn bevoegd ontheffingen te verleenen van het onder I gestelde verbod, indien en voorzoover zij daartoe door den directeur van de Centrale zijn gemachtigd;
III. de variëteiten bedoeld onder I zijn de navolgende:
| Jonathan | Crimson Bramley |
| Courtpendu rosa | Dubbele Bellefleur |
| Goudreinette (Schoone v. Boskoop) | Dijkmanszoet |
| Groninger Kroon | Fransche Zure |
| Landsberger Reinette | Jasappel |
| Notarisappel | Joseph Mus |
| Present van Engeland | Kaneelzuur |
| Schllinkhout | Kesterens Wijnzuur |
| Sterappel (Sterreinet) | Keuleman |
| Bellefleur Engelsche (Koningszuur) | Lane's Prince Albert |
| Bellefleur Brabantsche | Lents Rood |
| Bellefleur Limburgsche | Liendens Wijnzuur |
| Eisdener en Gronsvelder Klumpkes | Marie Josée d'Othée |
| Fransche Reinette | Ossenkop (Oude Fransche) |
| Zoete Ermgaard | Pomme Rose (Smeedse) |
| Zoete Winterkroon | Provinciale |
| Overige Courtpendu | Reinette Casseler |
| Bellefleur Fransche | Rembour Mortier |
| Bismarck | Tuinzoet |
| Posappel | Zoete Campagner |
| Bramley's Seedling (Triomphe de Kiel) | Zoete Paradijs |
Dit besluit treedt in werking met ingang van den dag na dien van bekendmaking in de Nederlandsche Staatscourant en kan worden aangehaald als "Bestuursbesluit N.C.F.C. No. 99".
Voor het Dagelijksch Bestuur voornoemd:
's-Gravenhage, 10 September 1942.
W.M. Driessen, Voorzitter
Niemöller, Secretaris. * Taal en spelling: Het document is opgesteld in het vooroorlogse Nederlands (spelling-Marchant), zichtbaar aan woorden als "Nederlandsche", "Dagelijksch" en "variëteiten".
* Inhoud: Het betreft een marktregulerende maatregel. Om de voedselvoorziening te beheersen, wordt het verboden om specifieke soorten "bewaarappelen" (appels die lang goed blijven voor de wintervoorraad) direct naar de veiling te brengen. Alleen "kroet en val" (beschadigd of gevallen fruit van mindere kwaliteit) mag direct verhandeld worden.
* Pomologie: De lijst in artikel III vormt een historisch overzicht van de gangbare appelrassen in Nederland in 1942. Veel van deze rassen, zoals de Goudreinette en de Sterappel, zijn nog bekend, terwijl andere (zoals Eisdener Klumpkes of Joseph Mus) inmiddels als zeldzame erfgoedrassen worden beschouwd.
* Typografie: Getypt op een standaard schrijfmachine. Opvallend is de typefout in "Schllinkhout" (waarschijnlijk Schillinkhout). Dit document is geproduceerd tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een uitvoeringsorgaan binnen de strak gereguleerde distributie-economie van die tijd.
De reden voor dit specifieke verbod (No. 99) was tweeledig:
1. Voedselzekerheid: Door het aanvoeren van bewaarappelen in september te verbieden, dwong de overheid telers om deze op te slaan voor de wintermaanden, zodat er later in het jaar nog fruit beschikbaar zou zijn voor de bevolking (en de bezetter).
2. Prijsbeheersing: Het voorkwam een overschot op de markt in het najaar, wat de prijzen zou drukken, en zorgde dat de distributie via officiële kanalen liep in plaats van via de vrije handel of de zwarte markt.
Dergelijke besluiten waren onderdeel van de "Ordening" van de landbouw, waarbij nagenoeg elke stap van productie tot consumptie onder staatscontrole stond.