Een officiële circulaire/beleidsinstructie verzonden vanuit het hoofdkantoor in Den Haag naar alle aangesloten groenten- en fruitveilingen. 25 september 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

Nº 105/115/1 M. 1942 26/9 [Handgeschreven in blauwe inkt]

DIRECTIE.
Dict.: Tj.- Typ.: SvV.- AAN DE VEILINGEN.
No. 440/'42 -----------------
Rb.V.V.O.

's-Gravenhage, 25 September 1942.

Zooals bekend, dienen de veilingen ervoor zorg te dragen, dat nauwlettend wordt toegezien op de handhaving der exportpercentages.

Indien in verband met de omstandigheden, als gebrek aan wagons, ongeschiktheid van het product enz., het absoluut onmogelijk geacht moet worden aan het voorgeschreven exportpercentage te voldoen, terwijl er gevaar bestaat, dat door langere bewaring eenig product voor menschelijke consumptie verloren gaat, hetgeen evenmin geoorloofd is, kan de veiling de beoordeeling inroepen van een U.C.B.-controleur. Deze heeft de bevoegdheid in verband met bestaande omstandigheden het betreffende product vrij te geven voor het binnenland.

In een dergelijk geval dient de veiling van den betrokken controleur een schriftelijke verklaring te eischen, waarop duidelijk moeten worden vermeld:

1. de datum, waarop het geval zich heeft voorgedaan;
2. de hoeveelheid, welke voor export was bestemd;
3. welk gedeelte hiervan is verladen;
4. welk gedeelte in het binnenland is geplaatst;
5. een uitvoerige motiveering der genomen beslissing.

Deze verklaring moet deugdelijk worden bewaard om bij een eventueele contrôle voor ernstige moeilijkheden gevrijwaard te zijn, terwijl de veiling nog denzelfden dag afschrift van deze gegevens aan de Centrale inzendt.

Wij wijzen U er nog eens nadrukkelijk op, dat uitsluitend in noodgevallen ter beoordeeling van den controleur bovenstaande regeling van toepassing is.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:
[Handgeschreven paraaf]

(A) 21976 - '42 - K 983

--- * Type document: Een officiële circulaire/beleidsinstructie verzonden vanuit het hoofdkantoor in Den Haag naar alle aangesloten groenten- en fruitveilingen.
* Doel: Het reguleren van uitzonderingen op de strikte exportquota. De Centrale wil voorkomen dat voedsel bederft door logistieke problemen, maar eist tegelijkertijd een waterdichte administratie om misbruik of "lekken" naar de zwarte markt te voorkomen.
* Kernpunten:
* Export heeft de hoogste prioriteit.
* Alleen een controleur van het Uitvoer Controle Bureau (U.C.B.) mag toestemming geven om producten die voor export bedoeld waren, toch op de Nederlandse markt te brengen.
* Er wordt een strikte bewijslast opgelegd (vijf specifieke punten) die dezelfde dag nog gerapporteerd moet worden.
* De dreiging met "ernstige moeilijkheden" bij controle onderstreept de ernst van de regels tijdens de bezettingsjaren.

--- Dit document stamt uit het derde jaar van de Duitse bezetting van Nederland. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was in deze periode een essentieel instrument binnen de Nederlandse voedselvoorziening, die volledig onder controle stond van de bezetter. Het kenmerk Rb.V.V.O. verwijst naar het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.

De context is er een van schaarste en economische exploitatie: een groot deel van de Nederlandse oogst was bestemd voor Duitsland (de "export"). Het genoemde "gebrek aan wagons" was een reëel probleem, omdat veel materieel door de Wehrmacht werd opgeëist of werd ingezet voor militaire transporten en deportaties. De instructie laat de bureaucratische druk zien waaronder veilingen werkten: zij zaten klem tussen de noodzaak om bederf te voorkomen en de keiharde eisen van de bezetter om aan de exportquota te voldoen. Elk pond groente dat niet werd geëxporteerd, moest administratief verantwoord worden om beschuldigingen van economische sabotage te vermijden.