Officiële circulaire/brief met bijbehorende lijst van distributiekantoren. 2 december 1942. BEDRIJFSSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT

Bankier: De Twentsche Bank N.V.
's-Gravenhage
Postrekening: No. 224314

DIRECTIE.
Dict. G.M. Typ. MG.
No. 4/’42.
Rb. V.V.O.

's-Gravenhage, 2 December 1942.

Aan de geadresseerde Veilingvereeniging

In aansluiting op onze aan U toegezonden bekendmaking betreffende de verplichtingen van groot- en kleinhandelaren, voortvloeiende uit de „Verordening 1942, Groenten- en Fruitvoorziening Binnenland”, doen wij U hierbij toekomen een opgave van de Plaatselijke Verdeelingskantoren, die met ingang van 7 December a.s. hun werkzaamheden aanvangen.

Volledigheidshalve releveeren wij tevens de bovengenoemde verplichtingen van den handel, benevens de reeds met ingang van 16 November j.l. werkende Plaatselijke Verdeelingskantoren.

Alle Groothandelaren en Kleinhandelaren zijn verplicht:
a. van de bestemming van alle door hen van de veiling betrokken producten opgave te verstrekken aan de veiling, waarvan zij de producten betrekken, zoowel als aan den desbetreffenden contact-commissaris. (Deze verplichting geldt met name voor koopers voor derden, derhalve groothandelaren in de productie-gebieden, commissionnairs, e. d.)
en
opdrachten van de contact-commissarissen inzake het vervoer van voor het binnenland gekochte producten nauwkeurig op te volgen;
b. deze producten aan te dienen bij het plaatselijk verdeelingskantoor, voorzoover dit is ingesteld in het consumptie-gebied, waarvoor de producten zijn bestemd en ter beschikking te stellen van den Plaatselijken leider
en
zich stipt te houden aan de dagelijksche verdeeling van de beschikbare producten onder de kleinhandelaren door het Plaatselijk Verdeelingskantoor, overeenkomstig een bij dit verdeelingskantoor ingesteld puntenregister.

Teler-kleinhandelaren zijn verplicht van de door hen geteelde en in het consumptie-gebied, waarbij zij zijn ingedeeld, af te zetten producten opgave te verstrekken aan het Plaatselijk Verdeelingskantoor, waaronder evenbedoeld consumptie-gebied ressorteert.

Niet-nakoming van deze verplichting wordt tuchtrechtelijk gestraft, waarbij de mogelijkheid van uitsluiting.

Met ingang van 16 November j.l. hebben de volgende verdeelingskantoren hun werkzaamheden aangevangen:

Met ingang van 7 December a.s. zullen de volgende Plaatselijke Verdeelingskantoren hun werkzaamheden aanvangen:

(Lijst vervolgt met steden als Almelo, Apeldoorn, Baarn, Bergen op Zoom, Beverwijk, Breda, Delft, Deventer, Dordrecht, Eindhoven, Enschede, Gouda, Heerlen, Hengelo, ’s-Hertogenbosch, Kampen, Leiden, Maastricht, Roermond, Venlo, Tilburg, Zwolle.)

Onderaan het document:
A 22072 / 4 - 37 - ’42 - K 998 Dit document is een administratieve verordening van het Bedrijfsschap voor Groenten en Fruit, gedateerd midden in de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de verregaande regulering van de voedselketen tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

Kernpunten:
1. Centralisatie: Het document dwingt handelaren (groot en klein) om via specifieke kanalen en "Plaatselijke Verdeelingskantoren" (P.V.) te werken. Dit was essentieel voor het distributiestelsel (de rantsoenering).
2. Puntenregister: Er wordt verwezen naar een "puntenregister". Dit duidt op het systeem waarbij goederen niet enkel voor geld, maar tegen inlevering van distributiebescheiden (bonnen/punten) werden verdeeld.
3. Controle en Straf: De tekst dreigt expliciet met tuchtrechtelijke straffen en uitsluiting bij niet-nakoming, wat de autoritaire aard van de voedselvoorziening in oorlogstijd onderstreept.
4. Organisatiestructuur: Per stad wordt een 'Leider' en 'Sub-leider' aangesteld, wat past in de hiërarchische (vaak op nationaalsocialistische leest geschoeide) organisatiestructuur van de bedrijfschappen. Tijdens de bezettingsjaren (1940-1945) werd de Nederlandse economie omgevormd tot een geleide economie. Het Bedrijfsschap voor Groenten en Fruit was een van de organen die toezagen op de productie en distributie van voedsel.

In 1942 werd de schaarste nijpender. De "Verordening 1942, Groenten- en Fruitvoorziening Binnenland" was bedoeld om de zwarte handel tegen te gaan en ervoor te zorgen dat een deel van de oogst beschikbaar bleef voor de Nederlandse bevolking (terwijl een aanzienlijk deel naar Duitsland werd geëxporteerd). De veilingen speelden hierin een centrale rol als controlepunt. De lijst met adressen in dit document geeft een uniek historisch overzicht van de fysieke locaties van het distributieapparaat in Nederland aan het einde van 1942.