13 december 1942. A.C. Beijer, Brahmstraat 8 I, Amsterdam. De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. Nº 107/52/1 M. 1942 $^{15}/_{12}$
[rechtsboven:] 438

Amsterdam, 13 Dec. 1942.

Den Heer Directeur van het Marktwezen
alhier.

Weledelgestr. Heer,
Heden middag vervoegde mijn
vrouw zich bij den groenteverkooper op de
markt in de Beethovenstraat, die o.a. ook
een kist uien had onder zijn groenten, waarvan
mijn vrouw 1 kg te koop vroeg. Hierop werd
zij afgepoeierd „dat die niet verkocht worden.”
Ik weet niet of het optreden van den markt-
koopman juist was, doch veroorloof ik mij
U hierop attent te maken, om zoo noodig die
maatregelen te treffen, dat een marktkoopman
niet met de hem toegewezen waren kan handelen
zooals hij wil. -

[rechtsonder:]
Hoogachtend
Uw [onleesbaar, wsch: dw. dr. = dienstvaardige dienaar]
A.C. Beijer.

Brahmstr. 8 $^{I}$

[Aantekeningen in de kantlijn en onderaan:]

[Boven het midden, blauw potlood:] m.i. ter [onleesbaar, vermoedelijk: afdoening]
[Rechtsboven, rood/blauw potlood:] Insp ter onderzoek!

[Linksonder:]
Marktambtenaar
rapport
23-12-'42
[handtekening: de Haan]
H. van Moerkerken

[Rechtsonder:]
Voor afdoening
zie rapport markt-
ambtenaar.
4-1-'43
[handtekening: de Haan] De brief getuigt van de spanningen op de Amsterdamse markten tijdens de bezettingsjaren. De burger A.C. Beijer klaagt namens zijn vrouw over een specifieke marktkoopman in de Beethovenstraat. De kern van de klacht is de weigering van de koopman om uien te verkopen die wel degelijk voorradig waren (zichtbaar in een kist). De term "afgepoeierd" (of mogelijk "afgesnauwd") duidt op een onbehoorlijke bejegening.

Interessant is de formele taal en de morele ondertoon: de schrijver stelt dat een marktkoopman niet "zooals hij wil" mag handelen met goederen die hem door de overheid zijn toegewezen. Dit wijst op het besef van de burger dat de handel in oorlogstijd onder streng toezicht staat en dat handelaren een publieke plicht hebben tot eerlijke verdeling.

De administratieve afhandeling is duidelijk zichtbaar:
1. De brief komt binnen op 15 december (datumstempel/kenmerk).
2. Een functionaris geeft direct de opdracht voor een inspectie ("Insp ter onderzoek!").
3. Tien dagen later, op 23 december, brengt een marktambtenaar rapport uit.
4. Op 4 januari 1943 wordt het dossier formeel afgesloten door de ambtenaar 'de Haan'. In december 1942 was de schaarste in Nederland groot. Voedsel was op de bon en de handel stond onder strikte controle van de bezetter en de Nederlandse overheidsinstanties (zoals de Crisiscontrole-dienst). Producten zoals uien waren schaars en werden vaak achtergehouden voor de 'zwarte markt' of voor vaste klanten (de zgn. "vriendjespolitiek" of "onder de toonbank"-verkoop).

De Beethovenstraat in Amsterdam-Zuid was (en is) een welgestelde buurt, maar ook daar leidde de ongelijke verdeling van voedsel tot grote frustratie. De overheid nam dergelijke klachten serieus, niet enkel uit rechtvaardigheid, maar ook om de publieke orde te handhaven en te voorkomen dat de zwarte handel de officiële distributie volledig zou ondermijnen. A.C. Beijer H. van Moerkerken Marktwezen