Handgeschreven brief (met gedrukt briefhoofd en ambtelijke stempels/aantekeningen). 3 december 1942. Dr. F. Zaman (ondertekend door M.C. Zaman). Onbekend (geadresseerd als "Zeer geachte Heer", vermoedelijk een gemeentelijke instantie of marktmeester). [Briefhoofd:]
Dr. F. ZAMAN
Euterpestraat 132b.

[Linksboven stempels en nummers:]
№ 107/51/1
M. 1942 5/12

[Rechtsboven:]
421
AMSTERDAM (z.), 3 December 1942
[handgeschreven parafen: v.d. Berg? mmp]

Zeer geachte Heer,

Beleefd verzoek ik Uw aandacht voor het volgende:
Iedere ochtend staan wij (d.w.z. de huismoeders uit de Beethovenstraat en omgeving) urenlang in lange rijen op het marktje van de Beethovenstraat in de hoop wat visch te bemachtigen.
Vaak is dat wachten vergeefsch, nooit weten we of er iets komen zal en pas na uren staan in kou, sneeuw en regen begrijpen wij dat het weer niets wordt.
Mede uit naam van vele huisvrouwen vraag ik U beleefd zoodanige regeling te treffen dat de koopsters van deze markt zoo vroeg mogelijk ervan in kennis worden gesteld of er al of niet visch aangevoerd zal worden.
Met een dergelijke regeling zou U ons èn veel tijd besparen èn voor Uw ingrijpen zeer dankbaar stemmen.
Misschien zou het volgende te overwegen zijn: Is op een bepaalde dag de visch erg laat aangekomen zou dan de distributie ervan niet uitgesteld kunnen worden tot den volgenden dag en dan bijtijds op de markt gebracht kunnen worden?

Hoogachtend:
M. C. Zaman

[Marginale aantekeningen en toevoegingen:]
[Links onderaan, deels doorgehaald:]
~~De ambtenaar~~
De marktambtenaar informeert iedere ochtend of er visch te verwachten is en deelt een en ander aan publiek mede.
[Paraaf]

[Rechts onderaan:]
Kramer
Beethovenplein 5
9-12-42

[Rechtsonder in de kantlijn:]
Th. v. Doorninck?
Ter kennisneming
7/12 '42
Gezien
14/12 42 [Paraaf]

107 De brief is een formeel maar dringend verzoek van een burger (M.C. Zaman, mogelijk de echtgenote van Dr. F. Zaman) aan de lokale autoriteiten. De kern van het probleem is de inefficiëntie van de visdistributie tijdens de bezettingsjaren.

Belangrijke punten in de brief:
1. De ontberingen: De schrijfster benadrukt dat vrouwen urenlang in barre weersomstandigheden (kou, sneeuw, regen) wachten zonder te weten of er überhaupt voorraad komt.
2. Informatievoorziening: Er wordt gepleit voor een betere communicatie ("zo vroeg mogelijk in kennis worden gesteld"). Dit duidt op een gebrek aan centrale coördinatie op de marktlocatie.
3. Logistieke suggestie: De schrijfster doet een constructief voorstel om vis die te laat aankomt pas de volgende dag te distribueren, zodat mensen niet voor niets staan te wachten.

De ambtelijke krabbels onderaan de brief tonen aan dat het verzoek serieus is genomen. De marktambtenaar heeft de instructie gekregen om voortaan het publiek 's ochtends vroeg te informeren over de status van de aanvoer. Dit document stamt uit december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland kampte met toenemende schaarste aan voedsel en brandstoffen. Vis was een van de weinige eiwitbronnen die nog (sporadisch) beschikbaar waren buiten het streng gerantsoeneerde vlees om, maar de aanvoer was onregelmatig door brandstoftekorten voor vissersboten en transportbeperkingen.

Het adres, de Euterpestraat, is historisch beladen. Tijdens de bezetting was hier het hoofdkwartier van de Sicherheitspolizei en de SD gevestigd (op nummer 99). De schrijfster woonde op 132b, schuin tegenover dit beruchte centrum van de Duitse terreur. Hoewel de brief een alledaags probleem als de vismarkt behandelt, illustreert het de surrealistische realiteit van het dagelijks leven: burgers probeerden hun huishouden te bestieren en in de kou te overleven, terwijl op een steenworp afstand de bezetter zijn gruwelijke werk deed.

De spelling (zoals "visch" en "zoodanige") is de destijds gangbare spelling-De Vries en Te Winkel, die pas na de oorlog officieel werd vereenvoudigd. C. Zaman F. Zaman M.C. Zaman Sicherheitspolizei