Archief 745
Inventaris 745-396
Pagina 188
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Officiële ambtelijke brief/correspondentie.

28 juli 1942. Van: De waarnemend (wnd.) Directeur (waarschijnlijk van de Markthallen of de Gemeentelijke Marktdienst). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de terminologie en archiefstijl).

Origineel

Officiële ambtelijke brief/correspondentie. 28 juli 1942. De waarnemend (wnd.) Directeur (waarschijnlijk van de Markthallen of de Gemeentelijke Marktdienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de terminologie en archiefstijl). [Handgeschreven, blauwe inkt:] Verzonden 28/7-42
[Handgeschreven, blauwe inkt:] Mw. M. de Haan

[Getypt:]
vD/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

110/1/2 M. 2. 28 Juli 1942.

koopen door markt-
personeel.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 17 dezer
om advies ontvangen stuk No. 611 L.M.1942 heb ik de eer U te berichten
dat dezerzijds het marktpersoneel, belast met toezicht op den verkoop
van de zoogenaamde verdeelvisch, opnieuw is opgedragen, er nauwlet-
tend op toe te zien, dat de visch uitsluitend wordt verkocht aan het
publiek, dat zich daartoe op de markten in een rij heeft opgesteld.
Het is thans het marktpersoneel verboden in diensttijd
op de markten inkoopen te doen; een afschrift van de kennisgeving,
waarin bedoeld verbod is opgenomen, doe ik U in bijlage dezes toe-
komen.

De Directeur,
wnd. * Onderwerp: Het verbieden van aankopen door marktpersoneel tijdens diensturen om misbruik van hun positie te voorkomen.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "visch", "zoogenaamde", "den verkoop"). De term "kantbrief" verwijst naar een ambtelijk schrijven waarop vaak in de kantlijn al een korte instructie of vraag was genoteerd.
* Kernboodschap: Naar aanleiding van een verzoek om advies van de wethouder, bevestigt de directeur dat marktpersoneel strikt moet toezien op een eerlijke verkoop van vis aan het publiek (dat netjes in de rij staat). Om elke schijn van partijdigheid of voordringen te vermijden, is het personeel nu expliciet verboden om zelf inkopen te doen terwijl zij aan het werk zijn.
* Contextuele details: Het woord "verdeelvisch" is cruciaal. Dit duidt op vis die via het distributiestelsel aan de bevolking werd toegewezen. In tijden van schaarste was het toezicht op een eerlijke verdeling essentieel voor de openbare orde en het moreel van de bevolking. Dit document dateert uit juli 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en een streng distributiesysteem met bonkaarten.

De "verdeelvisch" was vis die buiten de vrije handel om, onder overheidstoezicht, werd verkocht om de proteïnevoorziening van de bevolking op peil te houden. Omdat voedsel schaars was, ontstonden er vaak lange rijen bij marktkramen. Er was veel sociale spanning en wantrouwen richting ambtenaren en marktpersoneel, die ervan verdacht werden de beste producten voor zichzelf te houden of door te verkopen op de zwarte markt. Dit besluit van de directeur is een directe reactie op die spanningen: door het eigen personeel te verbieden inkopen te doen tijdens hun dienst, probeerde men de schijn van corruptie tegen te gaan en de orde op de markten te bewaren. De wethouder voor Levensmiddelen speelde in deze jaren een centrale, maar vaak ondankbare rol in de stadsorganisatie.

Samenvatting

  • Onderwerp: Het verbieden van aankopen door marktpersoneel tijdens diensturen om misbruik van hun positie te voorkomen.
  • Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "visch", "zoogenaamde", "den verkoop"). De term "kantbrief" verwijst naar een ambtelijk schrijven waarop vaak in de kantlijn al een korte instructie of vraag was genoteerd.
  • Kernboodschap: Naar aanleiding van een verzoek om advies van de wethouder, bevestigt de directeur dat marktpersoneel strikt moet toezien op een eerlijke verkoop van vis aan het publiek (dat netjes in de rij staat). Om elke schijn van partijdigheid of voordringen te vermijden, is het personeel nu expliciet verboden om zelf inkopen te doen terwijl zij aan het werk zijn.
  • Contextuele details: Het woord "verdeelvisch" is cruciaal. Dit duidt op vis die via het distributiestelsel aan de bevolking werd toegewezen. In tijden van schaarste was het toezicht op een eerlijke verdeling essentieel voor de openbare orde en het moreel van de bevolking.

Historische Context

Dit document dateert uit juli 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en een streng distributiesysteem met bonkaarten.

De "verdeelvisch" was vis die buiten de vrije handel om, onder overheidstoezicht, werd verkocht om de proteïnevoorziening van de bevolking op peil te houden. Omdat voedsel schaars was, ontstonden er vaak lange rijen bij marktkramen. Er was veel sociale spanning en wantrouwen richting ambtenaren en marktpersoneel, die ervan verdacht werden de beste producten voor zichzelf te houden of door te verkopen op de zwarte markt. Dit besluit van de directeur is een directe reactie op die spanningen: door het eigen personeel te verbieden inkopen te doen tijdens hun dienst, probeerde men de schijn van corruptie tegen te gaan en de orde op de markten te bewaren. De wethouder voor Levensmiddelen speelde in deze jaren een centrale, maar vaak ondankbare rol in de stadsorganisatie.

Kooplieden in dit dossier 4

Gerelateerde Documenten 6