2 oktober 1942. Nº 112/2/1 M.1942 9/10 [Handgeschreven:] Markt

No.879 L.M. Aanwijzing Bedrijfschef Centrale Markt als tijdelijk grossier.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Vrijdag, 2 October 1942.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam;
B e s l u i t :
1. den Heer J.A.C.Broerse, met ingang van 16 September 1942 tijdelijk te ontheffen van de waarneming van zijn functie van bedrijfschef van de Centrale Markt, en hem te doen optreden als grossier op de Centrale Markt, in de plaats van de wegens prijsopdrijving uitgesloten en uit te sluiten grossiers op deze markt en wel met den titel: "Gemeentelijk Gevolmachtigde in Grossierszaken van Groente en Fruit";
2. de administratie betreffende personeelsaangelegenheden in grossierszaken in groente en fruit te doen verrichten door een daarvoor aangewezen ambtenaar van de Afdeeling Financiën;
3. den Gemeentelijken Gevolmachtigde in grossierszaken in groente en fruit te machtigen een bedrag van f.5000.- bij den Dienst van het Marktwezen te doen opnemen voor het koopen van fust;
4. te bepalen, dat het salaris dat de Gemeentelijke Gevolmachtigde in grossierszaken in groente en fruit zal genieten ten minste gelijk zal zijn aan het inkomen dat hij genoot in zijn functie van bedrijfschef op de Centrale Markt;
5. dat als personeel de Gevolmachtigde voor zooveel mogelijk zal aannemen het personeel van de van de Markt verwijderde grossiers, gedurende den tijd van hun verwijdering.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks) en Financiën (2 stuks).
FB.
[Paraaf]
C.S.Stadhuis,
A'dam 10-'42.

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,

(get.) J. F. FRANKEN

[Rechtsonder handgeschreven:] nieuwe doos * Inhoud: Het document betreft de formele aanstelling van de heer J.A.C. Broerse als "Gemeentelijk Gevolmachtigde". Hij krijgt de taak om de handel over te nemen van grossiers die van de Centrale Markt zijn verwijderd.
* Aanleiding: De directe reden voor dit besluit is "prijsopdrijving". In de context van de schaarste tijdens de oorlogsjaren trad de overheid streng op tegen handelaren die zich niet aan de vastgestelde prijzen hielden of speculeerden.
* Financiën en Personeel: Er wordt een krediet van 5000 gulden verstrekt voor de aanschaf van "fust" (verpakkingsmateriaal zoals kisten). Opvallend is de instructie in punt 5 om het personeel van de weggestuurde grossiers indien mogelijk over te nemen, wat duidt op een poging om de continuïteit van de voedselvoorziening te waarborgen zonder de werknemers te duperen voor de fouten van hun werkgevers.
* Terminologie: Termen als "bedrijfschef", "grossier" en "fust" zijn specifiek voor de marktsector. De spelling ("vrijdag", "October") volgt de toen geldende regels. * Historische periode: Dit besluit stamt uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De burgemeester van Amsterdam in deze periode was de pro-Duitse Edward Voûte. De controle op de voedseldistributie was in deze jaren cruciaal en stond onder streng toezicht van zowel de bezetter als de collaborerende overheid.
* De Centrale Markt: Gelegen aan de Jan van Galenstraat, was dit het logistieke centrum voor de voedselvoorziening van Amsterdam. In de oorlogsjaren werd de markt een strijdtoneel van distributieregels, zwarte handel en overheidsingrijpen.
* Economische controle: Het bestrijden van prijsopdrijving was een officieel speerpunt om inflatie en onrust onder de bevolking te voorkomen, maar diende vaak ook om de grip van de overheid (en de bezetter) op de economie te verstevigen. De vervanging van particuliere ondernemers door een "Gemeentelijk Gevolmachtigde" is een vorm van indirecte nationalisering van de handel onder oorlogsomstandigheden.