Archief 745
Inventaris 745-397
Pagina 201
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Intern rapport / ambtelijke correspondentie.

Gedateerd op 27 november 1942 (met archiefstempel van 18 januari 1943).

Origineel

Intern rapport / ambtelijke correspondentie. Gedateerd op 27 november 1942 (met archiefstempel van 18 januari 1943). [Linksboven in potlood:]
Rapport s.v.p. terug naar Stb. [Rechtsboven:] 17

Ondergetekende, C. Blom, rapporteert
u het volgende. Buiten de hulpmarkten
van de Centrale Markt worden door de V.B.N.A.
op verschillende plaatsen aardappelen
opgeslagen en later aan de kleinhandel
uitgegeven. B.v. op de:
Houtkoopersgracht - opslag en uitgifte
Prinsengracht - " - " - "
Handelskade - " - " - "
Hoogte kadijk - " - " - "
Houtmankade - " - " - "
Amstel geen opslag directe uitgifte aan de kleinhandel

[Stempel:]
No. 22/4/1 M. 1943 18/1

Van de schepen die aan bovenstaande
adressen aanvoeren wordt geen kadegeld betaald.

[Schuingedrukte aantekening links in potlood/blauw:]
Moet met
V.B.N.A.
besproken!
C.M. 27-11-42
C Blom

[Rechtsonder:]
Aan den Hr Steinbeek
Bedrijfschef C.M.

Moeten deze plaatsen
als hulpmarkten worden
aangenomen?

Neen, zegt Dir.
is opslag en daarna
uit pakhuis aflevering - geen
hulpmarkt maken.

[Linksonder in blauwe inkt:]
op b 18/1 '43 Stb. * Inhoud: Het document betreft een interne klacht of signalering over de werkwijze van de V.B.N.A. (Vereniging van Belangen van Nederlandsche Aardappelhandelaren). Zij gebruiken diverse locaties in de stad als officieuze distributiepunten.
* Kernprobleem: Doordat deze locaties niet als officiële "hulpmarkten" van de Centrale Markt zijn aangemerkt, loopt de gemeente inkomsten mis: er wordt namelijk geen "kadegeld" (liggeld/belasting voor het lossen aan de kade) betaald voor de schepen die daar aardappelen aanvoeren.
* Besluitvorming: De bedrijfschef stelt de vraag of deze locaties dan maar officieel als hulpmarkt erkend moeten worden. Het antwoord (waarschijnlijk van de Directeur van de Centrale Markt) is negatief: het betreft hier slechts tijdelijke opslag gevolgd door levering vanuit pakhuizen, en dat kwalificeert niet als een marktwerking.
* Contextuele details: De V.B.N.A. speelde een cruciale rol in de aardappelvoorziening tijdens de bezettingsjaren. Het document toont de bureaucratische frictie tussen de Centrale Markt (die toezicht houdt en inkomsten wil genereren) en de handelaren die proberen de distributie logistiek efficiënt (maar buiten het reguliere systeem om) te regelen. Dit document stamt uit november 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening in Nederland stond onder streng toezicht van de bezetter en de Nederlandse distributieorganen. Aardappelen waren een essentieel volksvoedsel. Om de distributie in een grote stad als Amsterdam te stroomlijnen en te decentraliseren (om grote menigten bij de Centrale Markt te vermijden), werden "hulpmarkten" ingesteld.

Uit dit rapport blijkt dat de praktijk vaak weerbarstiger was dan de regelgeving: handelaren zochten eigen wegen om producten bij de kleinhandel (de winkeliers) te krijgen, wat leidde tot administratieve onduidelijkheid over belastingen zoals kadegeld. Het document illustreert de dagelijkse gang van zaken in het Amsterdamse distributieapparaat onder de druk van schaarste en bezetting.

Samenvatting

  • Inhoud: Het document betreft een interne klacht of signalering over de werkwijze van de V.B.N.A. (Vereniging van Belangen van Nederlandsche Aardappelhandelaren). Zij gebruiken diverse locaties in de stad als officieuze distributiepunten.
  • Kernprobleem: Doordat deze locaties niet als officiële "hulpmarkten" van de Centrale Markt zijn aangemerkt, loopt de gemeente inkomsten mis: er wordt namelijk geen "kadegeld" (liggeld/belasting voor het lossen aan de kade) betaald voor de schepen die daar aardappelen aanvoeren.
  • Besluitvorming: De bedrijfschef stelt de vraag of deze locaties dan maar officieel als hulpmarkt erkend moeten worden. Het antwoord (waarschijnlijk van de Directeur van de Centrale Markt) is negatief: het betreft hier slechts tijdelijke opslag gevolgd door levering vanuit pakhuizen, en dat kwalificeert niet als een marktwerking.
  • Contextuele details: De V.B.N.A. speelde een cruciale rol in de aardappelvoorziening tijdens de bezettingsjaren. Het document toont de bureaucratische frictie tussen de Centrale Markt (die toezicht houdt en inkomsten wil genereren) en de handelaren die proberen de distributie logistiek efficiënt (maar buiten het reguliere systeem om) te regelen.

Historische Context

Dit document stamt uit november 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening in Nederland stond onder streng toezicht van de bezetter en de Nederlandse distributieorganen. Aardappelen waren een essentieel volksvoedsel. Om de distributie in een grote stad als Amsterdam te stroomlijnen en te decentraliseren (om grote menigten bij de Centrale Markt te vermijden), werden "hulpmarkten" ingesteld.

Uit dit rapport blijkt dat de praktijk vaak weerbarstiger was dan de regelgeving: handelaren zochten eigen wegen om producten bij de kleinhandel (de winkeliers) te krijgen, wat leidde tot administratieve onduidelijkheid over belastingen zoals kadegeld. Het document illustreert de dagelijkse gang van zaken in het Amsterdamse distributieapparaat onder de druk van schaarste en bezetting.

Locaties

Amsterdam (afgeleid uit straatnamen zoals Hoogte Kadijk en Houtmankade).

Ambtenaren

Bedrijfschef

Kooplieden in dit dossier 53

A. Hoogland Waterlooplein [rood:] mk was weer verzocht. Geen restitutie
Jan Huygen Waterlooplein mk
J.B. Middelburg Waterlooplein m.k.
A Ridderkhof Waterlooplein m.k.
A. Boogaard Waterlooplein
C. Slot Waterlooplein m.k.
C. Dorenbos Waterlooplein 28.04
C. Faasse Waterlooplein mk
J. Haastrecht Waterlooplein 160.12
C. Kooij Waterlooplein 140
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
D. Bakker Waterlooplein 2797
H.A.J. Heleuklake Waterlooplein
Jacob Pots Waterlooplein
F.J. Koningsbrugge Waterlooplein mk
Gebr Lanooy Waterlooplein mk
Gorel en Kuilenburg Waterlooplein 7648.
G Sold Waterlooplein Idem. mk
G.J. v.d. Hoed Waterlooplein 71.19
G. der Voort Waterlooplein mk
G. v.d. Zee Waterlooplein m.k.
J. Kamman Waterlooplein in lading [rood: vertrokken]
H. v. d. Horst Waterlooplein [Aantekening in cirkel:] ligt volgens schipperlaat 215 / a/d motor kade authalve geen / remunerie
J.A. Arends Waterlooplein mk
J.A. Arends Waterlooplein mk [rood:] Staat niet in schippersboek vermeld. [groen:] op de dag over.
J. Bake Waterlooplein mk
J. Blom Waterlooplein van C & B m.k. [rood: gekomen]
Alle 53 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6