Afschrift van een brief (getypt).
Origineel
Afschrift van een brief (getypt). 23 december 1942. J.H. Wolkers, Brederodestraat 69, Amsterdam-West. De Edelachtbare Heer Burgemeester van Amsterdam. AFSCHRIFT.
No. 2c/1/1 M.1943 4/1
No. 1065 L.M.1942 29/12.
Onderwerp: Klacht en UEd.
hulp vragen in zouten
groenten en fruit Gesticht
De Voorzienigheid.
Amsterdam, 23 Dec. 1942.
Den Edelachtbareb Heer Burgemeester
van Amsterdam.
Edelachtbare!
Bij dezen roep ik ondergetekende spoedig hulp in voor de nood, waarin ik als leverancier van de stichting "De Voorzienigheid" aan de Lauriergracht 39-41 en Elandsstraat 34, hetwelk ik, ondergetekende van 1914 af voor de noodige groenten en fruit (maar niet uit winstbejag, maar uit naastenliefde).
En nu hebben de grossiers en winkeliers en venters met doe gecombineerde samenwerking mij en daarmee het gesticht uitgesloten voor toedeeling van verschillend groenten. Wat aan de veiling komt alhier krijg ik van de veiling te Amsterdam voor het gesticht toegewezen de soorten, die hier worden aangevoerd, maar geen roode, savoye en bloemkool, groote wortelen, uien en koolrapen enznenz. Er is niet schandelijker denkbaar
Weest Uedelachtbare zoo goed het huis stichting De Voorzienigheid en mij direct te helpen.
Hopende door UEd. spoedig geholpen te worden, in afwachting
Hoogachtend,
J.H. Wolkers,
Brederodestraat 69,
AMSTERDAM-WEST. * Taalgebruik: Het document is geschreven in een formele, ietwat archaïsche stijl ("UEd.", "naastenliefde", "bij dezen"). De zinsbouw in de eerste alinea is grammaticaal incompleet (een zogeheten anacoloet), wat duidt op de emotionele urgentie van de schrijver. Er staan enkele typefouten in ("Edelachtbareb", "doe" in plaats van "de", "enznenz.").
* Inhoud: De heer Wolkers, die al sinds 1914 groenten levert aan het katholieke gesticht "De Voorzienigheid", beklaagt zich bij de burgemeester. Hij stelt dat andere handelaren (grossiers, winkeliers en venters) samenspannen om hem en het gesticht buiten te sluiten van de toewijzing van essentiële groenten (zoals kool, uien en wortelen). Hij benadrukt dat hij dit werk doet uit "naastenliefde" en niet voor de winst.
* Contextuele details: De genoemde groenten (rode kool, savooiekool, bloemkool, wortelen, uien, koolrapen) waren basisvoedingsmiddelen die tijdens de oorlogsjaren cruciaal waren voor de volksvoeding, zeker in een grote instelling. "Zouten groenten" in het onderwerp verwijst naar de destijds gebruikelijke methode om groenten in te maken met zout om ze te conserveren voor de winter. Dit document stamt uit december 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste en een streng distributiesysteem. De toewijzing van voedsel via veilingen was strikt gereguleerd.
De instelling "De Voorzienigheid" was een bekend katholiek gesticht aan de Lauriergracht in de Amsterdamse Jordaan, waar onder meer weesmeisjes en ouderen werden verzorgd. De brief illustreert de spanningen en onderlinge concurrentie tussen handelaren in een tijd van schaarste, waarbij zelfs liefdadigheidsinstellingen het slachtoffer konden worden van uitsluiting of oneerlijke verdeling van schaarse goederen. De burgemeester van Amsterdam was in 1942 de door de Duitsers aangestelde pro-Duitse burgemeester E.J. Voûte. De brief is een direct beroep op de lokale autoriteit om in te grijpen in een conflict over voedselvoorziening.