Ambtelijke rapportage / Brief. 7 maart 1944. Waarschijnlijk een ambtenaar van de gemeentelijke distributiedienst of controledienst (niet expliciet ondertekend op deze pagina). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. (Handgeschreven notities bovenaan)
H. Kammene [?]
Verzonden 7/3

(Getypte tekst)
2c/77/7a M. '43 VD/SV

7 Maart 1944.

klacht M.H.Janse
groenten voor
diabetici.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Onder terugzending van de met Uw kantbrieven d.d. 23 en 28 Februari jl. om advies ontvangen stukken no. 801 L.M. 1943 hebben de ondergeteekenden de eer U te berichten, dat zij naar de onderhavige klacht een onderzoek hebben ingesteld.
Van het Plaatselijk Verdeelkantoor hebben wij vernomen, dat er inderdaad op 18 Februari jl. ten behoeve van de diabetici aan alle desbetreffende winkels spruitjes en prei zijn verstrekt, dus ook aan het filiaal van de firma Looyen, Rijnstraat. Wij hebben hierna de kleinhandelaar Looyen, eigenaar van 6 groote volkszaken en zijn filiaalhouder van den winkel Rijnstraat gehoord. Zij deelden mede, dat zij op 18 Februari van het Plaatselijk Verdeelkantoor voor alle voor hun winkel Rijnstraat ingeschreven diabetici-klanten spruitjes en prei hadden ontvangen. Het verdeelkantoor had niet voorgeschreven, dat deze twee groentensoorten half om half aan de klanten moesten worden geleverd. Op den bewusten dag is de filiaalhouder om 3 uur begonnen met het leveren van half prei en half spruitjes, omdat hij dit zelf ook het meest logische vond. Omdat de verkoop van half om half veel tijd vordert en reeds veel klanten voor de zaak stonden is de filiaalhouder er toe overgegaan eerst de prei te verkoopen en daarna de spruitjes.
Deze voorstelling van zaken stemt overeen met de door Janse vermelde feiten.
Zijn buurvrouw heeft spruitjes en prei gekregen, maar toen Janse daarna in den winkel kwam was de verkoop van prei aan den gang.
Wij hebben hierna Janse, die wij eveneens hadden uitgenodigd, in het bijzijn van Looyen gehoord en hem van den gang van zaken op de hoogte gesteld. Daarbij bleek, dat inderdaad later alleen spruitjes zijn verkocht.
De klacht van adressant is dus in feite juist, doch Looyen wees erop, dat het op den bewusten 18den Februari de eerste maal was, dat er 2 soorten groenten door het Plaatselijk Verdeelkantoor voor de diabetici waren beschikbaar gesteld. Dit heeft bij alle winkeliers, die voor de levering van groenten aan diabetici zijn aange- [tekst breekt af]

--- * Kern van de klacht: Een burger (M.H. Janse) klaagde over de ongelijke verdeling van groenten bij een filiaal van firma Looyen. Terwijl zijn buurvrouw zowel prei als spruitjes kreeg, kon hijzelf niet beide krijgen.
* Resultaat van het onderzoek: De klacht wordt gegrond verklaard ("in feite juist"), maar er wordt begrip getoond voor de winkelier.
* Logistieke uitdaging: De winkelier koos voor efficiëntie boven precisie. Door de drukte (lange rijen) was het individueel afwegen van twee soorten groenten ("half om half") te tijdrovend. Daarom besloot hij de producten na elkaar te verkopen, waardoor latere klanten in de rij minder keuze hadden.
* Bureaucratische nuance: Het document merkt op dat het Plaatselijk Verdeelkantoor geen specifieke instructies had gegeven over de verhouding waarin de twee groenten verkocht moesten worden.

--- Dit document stamt uit maart 1944, de laatste bittere fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Voedsel was schaars en strikt gerantsoeneerd via het distributiestelsel.

1. Diabetici: Voor mensen met suikerziekte was de voedselsituatie extra precair. Zij waren afhankelijk van specifieke groenten (zoals prei en spruitjes) omdat zij minder koolhydraatrijk voedsel zoals brood of aardappelen mochten eten. Voor hen bestonden aparte toewijzingen.
2. Sociale spanningen: Uit het document blijkt de enorme druk op de detailhandel. De aanwezigheid van "veel klanten voor de zaak" duidt op de dagelijkse realiteit van lange wachtrijen en de angst om mis te grijpen. Een kleine variatie in de verdeling leidde direct tot officiële klachten bij de wethouder.
3. Administratieve controle: De tekst illustreert hoe diep de overheid ingreep in het dagelijks leven. Een klacht over een portie prei leidde tot een formeel onderzoek, het horen van getuigen en een schriftelijke rapportage aan het stadsbestuur. Dit wijst op een zeer strak gereguleerd, maar ook onder druk staand systeem. H. Kammene M.H. Janse