Administratief verslag / financieel overzicht.
Origineel
Administratief verslag / financieel overzicht. Betreft de jaren 1941 en 1942. De opbrengst aan marktgeld
bedraagt: f 61.063. - (v.j. f 71.489,45)
Deze mindere opbrengst is voorname-
lijk een gevolg van de maatregelen, door
Hoogerhand in verband met de buiten-
gewone omstandigheden, genomen.
Het hieronder volgende staatje
geeft een overzicht van de in 1941 en
1942 ingenomen plaatsen.
Bijschrift links bij tabel:
X In deze cijfers zijn ook begrepen de dagplaatsen ingenomen op de vischmarkt.
Tabel:
| Markten | half-jaarplaatsen (1942 / 1941) | weekplaatsen (1942 / 1941) | dagplaatsen (1942 / 1941) |
|---|---|---|---|
| Nieuwmarkt......... | 5 / 6 | 2095 / 2.935 | 12457 / 3.158 |
| Waterlooplein ........ | 3 / 20 | 5863 / 7.040 | 2039 / 9.960 |
| Dapperstraat ........ | 52 / 70 | 2878 / 4.150 | 3532 / 6.047 |
| Albert Cuypstraat .... | 33 / 31 | 10162 / 13.533 | 9816 / 15.456 |
| Ten Katestraat ....... | 28 / 30 | 6450 / 8.596 | 7029 / 5.754 |
Doorgehaalde tekst onderaan:
[...] met het oog op de bijzondere omstandigheden.
Dit bracht de wenschelijkheid met
zich mede een regeling te treffen
met de pachters. Op een andere basis
dan vorige jaren was geschied, toen
een vooraf vastgesteld bedrag als ver-
goeding aan de pachters werd uitgekeerd,
overeengekomen werd derhalve, dat
ditmaal de ophaal zou geschieden voor
risico van de gemeente, d.w.z. dat de
kosten aan den ophaal verbonden voor
haar rekening komen, [...] Het document toont een duidelijke daling in de marktopbrengsten tussen 1941 en 1942 (van ruim 71.000 naar 61.000 gulden). De tekst wijst de "maatregelen door Hoogerhand" (de Duitse bezetter) aan als hoofdoorzaak.
Bijzonder opvallend zijn de verschuivingen in de tabel:
* Waterlooplein: Het aantal dagplaatsen keldert van 9.960 naar 2.039. Dit is een direct gevolg van de deportatie en uitsluiting van de Joodse bevolking, voor wie deze markt het centrum vormde.
* Nieuwmarkt: Hier is juist een enorme stijging in dagplaatsen te zien (van 3.158 naar 12.457), wat mogelijk duidt op een verschuiving van de handel of specifieke toewijzingen onder het nieuwe regime.
* Pachters: De doorgehaalde tekst bespreekt een wijziging in de financiële afwikkeling met de marktpachters. Vanwege de onzekere tijden nam de gemeente het financiële risico van de inning over, in plaats van te werken met een vast bedrag voor de pachters. Dit document stamt uit 1942, het jaar waarin de anti-Joodse maatregelen van de bezetter in Amsterdam hun dieptepunt bereikten. Markten waren strikt gereguleerd: Joodse kooplui werden geweerd en later gedeporteerd, en er ontstonden speciale "Joodse markten" (zoals kortstondig op het Waterlooplein en de Gaaspstraat). De term "buitengewone omstandigheden" is het ambtelijke eufemisme voor de staat van oorlog en bezetting. De daling in staanplaatsen en opbrengsten weerspiegelt de toenemende schaarste, de uitsluiting van bevolkingsgroepen en de economische ontwrichting van de stad.