Uittreksel uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. Vrijdag, 28 april 1944. No. 266 F.W. 1944. [handgeschreven: No 7/3/2 M. 1944] In bedrijf stellen Gemeentelijke
[handgeschreven: 967 L. M. 1943] Klompenmakerij.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten [handgeschreven parafen en aantekeningen: o.a. "In. Afd. Marktwezen"]
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 28 April 1944.

De Burgemeester deelt mede, dat het, in verband met het groote gebrek aan klompen en de omstandigheid, dat het zeer moeilijk is klompen geleverd te krijgen, noodzakelijk is, het klompenmaken in eigen beheer te nemen. Hiervoor is reeds een machine gekocht en gemonteerd in een perceel op de Stadskweekerij, Middenweg 72 (O). De capaciteit van deze machine is zoodanig, dat per week 300 paar klompen kunnen worden afgeleverd.

De kosten per paar worden als volgt geraamd:
Arbeidsloon per week voor 300 paar f.135.-, n.l. 2 klompenmakers à f.45.- per week en hulp van 6 man van den Gemeentelijken stut- en sloopdienst, die te zamen een toeslag van f.45.- per week ontvangen, d.i. dus per paar klompen f.135.- : 300
= f 0.45.
Hout (uit een m3 hout à f.50.- kunnen 50 paar klompen worden gemaakt). . . . . . " 1.-
Afschrijving machine per paar klompen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . " 0.25
Toezicht per paar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . " 0.25
Stroomverbruik en vervoer. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . " 0.25
Onvoorzien (10% van f.2.20). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . " 0.22

f.2.42

Het Rijksbureau voor Huiden en Leder heeft tot het in bedrijf stellen van een Gemeentelijke klompenmakerij mondelinge toestemming gegeven.
De Gemeente beschikt reeds over een voorraad hout, voldoende voor het maken van ongeveer 2000 paar klompen, terwijl een toewijzing voor het verder benoodigde hout is te verwachten. Het ligt in de bedoeling, dat de klompenmakerij de klompen levert aan de Diensten en Bedrijven, die deze ten behoeve van het personeel noodig hebben, voor den prijs van f.2.50 per paar.

[handgeschreven paraaf] z.o.z. * Sociaal-economische crisis: Het document illustreert de nijpende schaarste in de late oorlogsjaren (1944). Vanwege een gebrek aan leer voor schoenen was de vraag naar klompen enorm gestegen, terwijl de toelevering haperde.
* Gemeentelijke zelfvoorziening: Om de eigen diensten operationeel te houden, gaat de gemeente over tot verticale integratie: ze koopt machines en organiseert zelf de productie.
* Kostprijscalculatie: Er is sprake van een zeer gedetailleerde begroting. De kostprijs per paar is f 2,42, terwijl de verkoopprijs aan gemeentelijke diensten f 2,50 bedraagt. Dit duidt op een non-profit instelling gericht op continuïteit van de stadstaken in plaats van winstbejag.
* Inzet van personeel: De inzet van de "Gemeentelijken stut- en sloopdienst" als hulpkrachten suggereert een herverdeling van arbeidskrachten naar vitale sectoren binnen de schaarste-economie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was leer een schaars goed dat grotendeels werd geconfisqueerd door de Duitse bezetter voor militair gebruik. Hierdoor werden klompen voor de Nederlandse bevolking en overheidsdiensten het belangrijkste schoeisel. Het Rijksbureau voor Huiden en Leder reguleerde de distributie van deze grondstoffen.

De locatie die genoemd wordt, de Stadskweekerij aan de Middenweg 72, is het huidige Park Frankendael in Amsterdam-Oost. In die tijd fungeerde deze plek niet alleen als kwekerij voor het stadsgroen, maar blijkbaar ook als een praktische productielocatie voor noodzakelijke goederen. De burgemeester van Amsterdam in april 1944 was Edward Voûte, een NSB-burgemeester die door de bezetter was aangesteld.