Dienstbrief / Circulaire van een gemeentelijke instantie. 8 september 1943. Ir. E. de Kruijff, Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau. Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven (binnen de gemeente Amsterdam). [Gedrukte tekst]

No. 7/18/2 M. 1943 10/9 [stempel]

GEMEENTELIJK MATERIALENBUREAU,
Oudezijds Achterburgwal 213.

Amsterdam, 8 September 1943.

No. 22/183 G.M.B.
circ. 119

Aan Heeren Hoofden van Diensten
en Bedrijven.

Hierbij verzoek ik U mij uiterlijk Woensdag
15 September a.s. een opgave te doen toekomen van het aantal batte-
rijen, dat U voor ieder der maanden October, November en December
1943 afzonderlijk denkt noodig te hebben en wel gespecificeerd naar
platte zak 3-cel, kleine babystaaf 2-cel (20 x 70) en groote staaf
(33 x 60).

Het Hoofd van het
Gemeentelijk Materialenbureau,
Ir. E. de Kruijff.

[Handgeschreven aantekeningen]

Rechtsboven:
[Handtekening/Paraaf]
ontv 16/9

Linksonder (tabelvorm):
10/ 100 [teken] 10
11/ 120 „ „ 10 „ 10 groote staaf
12/ 140 „ 10 „

Midden onder (rood potlood):
7/18/3

Rechtsonder (cursief schrift):
aan afd [?] J M
Zooals reeds tel. door de hr. J.
v/m mijn dienst met Uw bur. is
besproken zijn de hieronder
genoemde batterijen voor mijn afd.
noodig v/d mnd Oct Nov + Dec
resp. 100 stuks babystaaf 10 plat
120 „ „ 10 „
140 „ „ 10 „
43 [Paraaf] 16/9/43 * Onderwerp: De brief betreft de inventarisatie van de behoefte aan batterijen voor het vierde kwartaal van 1943. Vanwege de oorlogsschaarste moesten deze centraal worden aangevraagd.
* Specificaties: Er wordt expliciet gevraagd naar drie types batterijen: de platte 3-cel zakbatterij, de kleine 'babystaaf' (20x70 mm) en de 'groote staaf' (33x60 mm).
* Administratieve verwerking: De handgeschreven tekst rechtsonder is een interne notitie of een afschrift van de reactie van een specifieke dienst. Het vermeldt een eerdere telefonische afspraak ("Zooals reeds tel. ... besproken") en geeft de exacte aantallen door voor oktober (10/ of 10), november (11/ of 11) en december (12/ of 12).
* Opvallend: De deadline in de brief was 15 september. De aantekening "ontv 16/9" en de datering van de reactie op 16/9/43 laten zien dat de gevraagde informatie net na de deadline werd verwerkt of verzonden. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1943 was er sprake van een nijpend tekort aan grondstoffen en consumptiegoederen. Het Gemeentelijk Materialenbureau (GMB) fungeerde als een distributieorgaan dat de toewijzing van schaarse materialen aan de verschillende gemeentediensten (zoals de reiniging, de politie of nutsbedrijven) moest reguleren. Batterijen waren essentieel voor zaklampen, die door de verduisteringsmaatregelen 's avonds en 's nachts onmisbaar waren. De strikte bureaucratie rondom zoiets simpels als batterijen illustreert de verregaande mate van distributie en overheidscontrole in oorlogstijd.