Getypte ambtelijke brief met tabel en handgeschreven aantekeningen.
Origineel
Getypte ambtelijke brief met tabel en handgeschreven aantekeningen. 2 september 1943. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, mogelijk Voedselvoorziening). De Wethouder voor de Arbeidszaken te Amsterdam (afgeleid uit de context van "Alhier"). [Handgeschreven linksboven:] Verzonden 2/9
[Rechtsboven:] VB/SV
8a/40/7 M.
2 September 1943.
Krijgsgevangen-
schap.
den Heer Wethouder
voor de Arbeidszaken,
A l h i e r .
Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 31
Augustus jl. no. 730 au Arb. 1943, heb ik de eer U te be-
richten, dat zich onder het personeel van mijn dienst 4
ambtenaren bevinden, volgens onderstaande opgave die in
aanmerking komen voor terugvoering in krijgsgevangenschap,
doch die daarvan zijn vrijgesteld, omdat zij voor de
voedselvoorziening werkzaam zijn. De 3 eerst genoemde
ambtenaren behooren tot groep a en de laatstgenoemde tot
groep b van Uw circulaire.
De Directeur,
Naam en voornamen | geboorteplaats en datum | militaire functie en onderdeel | plaats en datum aanmeldingsplicht
Duinhoven van Hendrik Anton | Schiedam 20 Juni 1910 | korporaal registrator 7 R.I. | Amersfoort 29 Juni 1943
Schiermeier, Dietrich, Heinrich Victor | Amsterdam 2 Juli 1906 | wachtmeester | Amersfoort 26 Juli 1943
Veerman, Cornelis | Weesp 14 Juli 1909 | sergeant-majoor administrateur 10e R.I. | Amersfoort 28 Juni 1943
Vries,de, Cornelis,Gerrit | Amsterdam 4 Maart 1912 | sergeant-majoor administrateur Regiment Wielrijders | Amersfoort 22 Juli 1943
[Handgeschreven paraaf linksonder] Dit document is een administratieve kennisgeving tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie is de formele bevestiging dat vier specifieke ambtenaren niet hoeven terug te keren in Duitse krijgsgevangenschap, ondanks hun status als voormalig militair.
Opvallende details:
* Vrijstellingsgrond: De mannen zijn werkzaam voor de "voedselvoorziening". Dit werd door de bezetter als een vitale sector beschouwd (de zogenaamde Rüstungs- und kriegswichtige Betriebe), waardoor zij onmisbaar werden geacht voor de openbare orde en economie.
* Groepsindeling: Er wordt gesproken over "groep a" en "groep b". In de administratie van de arbeidsinzet en vrijstellingen duidde dit vaak op verschillende gradaties van onmisbaarheid of type aanstelling.
* Militair verleden: De genoemde eenheden (7 R.I., 10 R.I., Regiment Wielrijders) waren onderdelen van het Nederlandse leger dat in mei 1940 capituleerde. In april en mei 1943 verordonneerde de Wehrmachtbefehlshaber Friedrich Christiansen dat alle voormalige leden van de Nederlandse strijdkrachten zich opnieuw moesten melden voor krijgsgevangenschap. Deze maatregel leidde tot de landelijke April-meistakingen.
Veel Nederlandse mannen probeerden onder deze maatregel uit te komen door onder te duiken of door een zogenaamde 'Sperre' (vrijstelling) te verkrijgen. Ambtenaren in cruciale functies, zoals bij de voedselvoorziening of de politie, kregen vaak collectieve of individuele vrijstellingen omdat hun afwezigheid de samenleving te zeer zou ontwrichten, wat ook niet in het belang van de bezetter was.
Dit document toont de bureaucratische afhandeling van deze vrijstellingen: de mannen moesten zich wel officieel aanmelden in Amersfoort (zoals de tabel laat zien), maar werden daarna direct weer ter beschikking gesteld van hun civiele werkgever.