Concept-brief (intern ambtelijk stuk). 25 mei 1943. Waarschijnlijk de Verdeelingscommissie (vischverdeeling). [Linksboven, handgeschreven in inkt:]
april 1940
is de ijsalon
opgericht, vzn.
dus werd ijs
in de comm-zaak
verkocht.

[Rechtsboven:]
C o n c e p t VD/SV

[Midden boven:]
Vischverdeeling
visch- en fruitzaken,

[Rechtsonder onderwerp:]
Amsterdam, 25 Mei 1943.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r .

Ingevolge Uw opdracht verstrekt in de vergadering van 17 Mei jl. hebbende ondergeteekenden de eer U in bijlage dezes een lijst over te leggen van de visch- en fruitzaken, welke in de verdeeling te Amsterdam zijn opgenomen.

In aansluiting hierop zenden wij U terug een d.d. 5 dezer om advies ontvangen stuk no. 343 L.M. 1943.

De combinatie visch, fruit- en ijszaak is in een [ingevoegd: der] vergadering [handgeschreven doorhaling van 'en'] der Verdeelingscommissie besproken, waarbij het lid Lammers mededeelde, dat U vorig jaar had besloten, dat voor het nieuwe aalseizoen niet zou worden toegestaan, dat de kleinhandelaren, die ook ijs verkochten in de verdeeling van visch, zouden worden opgenomen. De tweede ondergeteekende heeft deze aangelegenheid daarna met U besproken, waarbij U aan het standpunt der Commissie Uw goedkeuring heeft gehecht. Als gevolg hiervan zijn de visch- en fruitzaken, die ook ijs verkoopen (een vijftal) van de verdeelllijsten van visch afgevoerd. [Ingevoegd handgeschreven:] of waarvan adressant

[Doorgehaalde alinea:]
~~Ons is medegedeeld, dat adressant het vorige jaar zeer groote zaken in ijs heeft gedaan. Wel is waar drijft hij twee zaken, welke naast elkaar zijn gelegen, doch de inkomsten komen uiteindelijk, naar wij aannemen, toch in één zak.~~ Verder wijzen wij erop, dat in de delicatessenzaak van adressant ook veel fruit [doorgehaald: verkocht] wordt verkocht, zoodat deze zaak niet alleen van de vischtoewijzing behoeft te bestaan.

Waar de vischaanvoeren voor het komende seizoen, speciaal van aal, niet zeer groot zullen worden en adressant uit anderen hoofde reeds meer dan voldoende inkomsten zal trekken, meenen wij, dat de geringe vischaanvoeren beter beschikbaar kunnen

[Linkermarge, schuin geschreven in bruin/rood potlood:]
969/149/4

--- * Inhoud: Het document betreft het beleid rondom de toewijzing van vis (met name paling/aal) aan winkeliers in Amsterdam tijdens de bezetting. De commissie adviseert om winkeliers die ook ijs verkopen uit te sluiten van visleveranties. De redenatie is dat zij door de ijsverkoop en fruitverkoop al voldoende inkomsten genereren, terwijl de visvoorraad schaars is.
* Correcties: De tekst bevat interessante wijzigingen. Een passage over de winstgevendheid van de ijsverkoop ("inkomsten komen... in één zak") is doorgehaald, mogelijk omdat dit als te informeel of subjectief werd beschouwd voor de definitieve brief, of omdat de focus meer moest liggen op de algemene beleidslijn.
* Taalgebruik: Typisch ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw ("ingevolge Uw opdracht", "ondergeteekenden", "ad dezer").
* Administratieve sporen: De aantekening linksboven lijkt een feitelijke check op de ontstaansgeschiedenis van de betreffende zaak (opgericht in april 1940). Het nummer in de marge (969/149/4) is een archiefkenmerk.

--- * Historische periode: Mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland.
* Schaarste en distributie: Door de oorlog was er een nijpend tekort aan voedsel. De overheid (hier de gemeente Amsterdam onder toezicht van de bezetter) moest strikte keuzes maken in de distributie. Vis was een belangrijke, maar schaarse eiwitbron.
* Economische controle: Dit document illustreert hoe gedetailleerd de overheid ingreep in de bedrijfsvoering van kleine ondernemers. Er werd per ondernemer gekeken naar de combinatie van handelsactiviteiten om te bepalen wie recht had op toewijzing van schaarse goederen. "Luxe" artikelen zoals ijs en delicatessen werden hierbij als argument gebruikt om basisvoedsel (vis) elders onder te brengen bij winkeliers die daar meer afhankelijk van waren.