Getypte officiële brief/kennisgeving.
Origineel
Getypte officiële brief/kennisgeving. 3 mei 1943 (met handgeschreven aantekening "Verzonden 7/5"). "De Directeur" (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam, zoals de Marktwezen of de Economische Controledienst). Den Heer P.A. Huysman, 3e Oosterparkstraat 8 III, Amsterdam-Oost. 46a/158/1 M.
[Handgeschreven: Verzonden 7/5]
VD/SV
3 Mei 1943.
Den Heer P.A. Huysman
3e Oosterparkstraat 8 III
Amsterdam-Oost. wijk 20
Hierbij deel ik U mede, dat vanaf heden
Uw verkoopplaats is gewijzigd van Zeedijk 129 in
Nieuwmarkt. Uw toewijzing gerookte visch ver-
valt hiermede en wordt overgeschreven op Uw
compagnon Jan Jansen, Zeedijk 129.
De Directeur, * Inhoud: De brief informeert de heer Huysman over een administratieve wijziging met betrekking tot zijn handelsactiviteiten. Zijn vaste verkoopplaats aan de Zeedijk 129 wordt verplaatst naar de Nieuwmarkt (waarschijnlijk een standplaats op de markt in plaats van een winkelpand). Tegelijkertijd raakt hij zijn toewijzing (vergunning/quotum) voor gerookte vis kwijt; deze wordt overgedragen aan zijn compagnon, Jan Jansen, die op het oorspronkelijke adres aan de Zeedijk blijft.
* Toon: De toon is strikt zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit de bezettingsperiode.
* Locatie: De locaties (Zeedijk, Nieuwmarkt, 3e Oosterparkstraat) bevinden zich allemaal in Amsterdam. De Zeedijk en Nieuwmarkt vormden destijds het hart van de oude stad en deels de Joodse buurt.
* Opvallend: De overdracht van een "toewijzing" is cruciaal. In 1943 was er sprake van schaarste en distributie. Een toewijzing voor een product als gerookte vis was essentieel voor de bedrijfsvoering. * Tijdsbeeld: Mei 1943 was een dieptepunt in de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De Duitse bezetter had de controle over de economie en de voedselvoorziening volledig overgenomen.
* Economische controle: Tijdens de bezetting werden marktvergunningen en toewijzingen van goederen strikt gereguleerd. Ondernemers waren afhankelijk van de grillen van de overheid (onder Duits toezicht).
* Arisering en uitsluiting: Hoewel uit de namen "Huysman" en "Jansen" niet direct een Joodse achtergrond blijkt, vond er in deze periode op grote schaal onvrijwillige overdracht van bedrijven en vergunningen plaats. De Zeedijk en de Nieuwmarkt waren locaties waar veel Joodse handelaren actief waren die in 1943 al grotendeels uit het economische leven waren verbannen of gedeporteerd. Het is mogelijk dat deze verschuiving van standplaats en vergunning onderdeel was van de herstructurering van de Amsterdamse markten onder de nieuwe 'orde', waarbij Joodse ondernemers werden verwijderd en hun zaken werden overgenomen door niet-Joodse compagnons of 'Verwalters'.
* Distributie: "Toewijzing" duidt op het feit dat vis in 1943 op de bon was of dat er strenge quota golden voor wederverkopers. Het verlies van een toewijzing betekende vaak het einde van de winstgevendheid van een nering. P.A. Huysman Marktwezen