6 mei 1943 Waarschijnlijk J. van der Stam (Opziener van de Vischmarkt), namens de Markthallen. WelEdelheer A.H. de Haer, Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. [Rechtsboven:]
Amsterdam 6 Mei 1943.
833

[Linksboven in stempel/inkt:]
No. 46A/174/1 M. 1943 7/5

[Aanhef:]
WelEdelHeer
A.H. de Haer
Insp: Marktwezen
Amsterdam.

[Hoofdtekst:]
Heden morgen heb ik ontvangen van Gebr: Klooster uit Enkhuizen 280 pond Versche aal. Deze aal was den vorigen dag 5 Mei met den vrachtrijder Duijf meegegeven naar hier. Duijf woont in Monnikendam laat de visch des nachts in zijn wagen staan en komt dan den volgenden morgen met de visch aan de Vischmarkt.

Deze partij aal was zonder ijs verzonden en kwam hier heden morgen erg dood aan, zelfs zat de broei er in.

De Keurmeester achtte het noodig dat deze aal direct aan een rooker gegeven werd om te rooken, daar de visch niet goed meer was, om ze versch in de stad te doen verkoopen.

Ik heb deze partij aal, afgegeven aan H. Dammen aalrooker, die de aal direct zal rooken om ze morgen ochtend 7 Mei gerookt weer in de Vischhal te brengen om ze dan gerookt te verdeelen volgens de verdeellijst.

Hoogachtend
[Handtekening: J. v. d. Stam]

[Marginale aantekeningen en bijschriften:]

• [Links verticaal/schuin in potlood:] Aan N.V.C. In bijlage dezer doe ik U afschrift toekomen van een op 6 Mei jl. door den opzichter J. v. d. Stam opgemaakt rapport, thans krachtiger maatregelen tegen Gebr. Klooster te nemen, opdat voorkomen wordt, dat aal te roken wordt afgeleverd. [geparafeerd] 11/5
• [Links onderaan in potlood:] N.V.C. moet m.i. in kennis gesteld worden met de onbehoorlijke verzorging van de in te zenden levende aal door Gebr. Klooster. 10-5-43. de Haer.
• [Diverse rode aantekeningen:] "Spoed!", "gezien 10-5-'43", "Spoed!".

--- Dit document is een ambtelijk rapport over een logistiek falen in de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren.
* Het incident: Een partij van 280 pond paling is vanuit Enkhuizen naar Amsterdam vervoerd zonder koeling (ijs). De transporteur, ene Duijf uit Monnikendam, heeft de vis bovendien een nacht in zijn wagen laten staan.
* De conditie: De paling arriveerde "erg dood" en vertoonde "broei" (het proces waarbij vis door bacteriële activiteit warmte gaat produceren en versneld bederft).
* De interventie: De keurmeester greep in. Om totale verspilling te voorkomen, werd de paling niet als verse vis verkocht, maar direct naar een aalroker (H. Dammen) gestuurd. Roken was een conserveringsmethode om de vis alsnog geschikt te maken voor consumptie en distributie.
* De administratieve afhandeling: Er wordt geadviseerd de N.V.C. (waarschijnlijk de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd of de Nederlandse Visserij Centrale) in te lichten om maatregelen te nemen tegen de leverancier, Gebr. Klooster.

--- Dit document stamt uit mei 1943, een periode van schaarste tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Voedseldistributie was strikt gereguleerd via "verdeellijsten". Elk verlies van proteïne (zoals 280 pond paling) was een serieuze zaak, wat de rode stempels "Spoed!" en de snelle ambtelijke correspondentie verklaart.

Interessant is de vermelding van de logistieke keten (Enkhuizen - Monnikendam - Amsterdam) en de rol van de keurmeester op de vismarkt, die hier optreedt als bewaker van de volksgezondheid én de schaarse voedselvoorraad. De "broei" in de vis wijst op een gebrek aan middelen (ijs) of nalatigheid van de transporteur in een tijd waarin efficiëntie cruciaal was.