Brief (doorslag of officieel afschrift). 8 juni 1943. De Directeur (naam niet vermeld, vermoedelijk van een regionale keuringsdienst of toezichthoudend orgaan). Den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale, 's-Gravenhage. [Linksboven, getypt:]
46a/175/
/5M.

[Midden boven, handgeschreven in blauw potlood:]
Verzonden 8/6

[Rechtsboven, getypt:]
vB/HB.
8 Juni 1943.

[Links, getypt:]
klachten fa. Edelenbosch,
Enkhuizen.

[Rechts, getypt:]
Den Heer Directeur der Neder-
landsche Visscherijcentrale,
2e Adelheidstraat 300,
's-Gravenhage .

[Inhoud:]
Naar aanleiding van het met Uw brief d.d. 13 Mei jl. no. 12800/v/dGr. om bericht ontvangen stuk, heb ik de eer U te berichten, dat de kisten, waarin de fa. Edelenbosch aal heeft gezonden, zich niet in behoorlijken staat bevonden. Hierover is genoemde firma door mij reeds telefonisch onderhouden.

In verband met deze klachten dring ik er ten zeerste bij U op aan strenge maatregelen te nemen, voor het geval de fa. Edelenbosch haar verplichtingen niet zou nakomen. Klachten als de onderhavige van de fa. Edelenbosch worden blijkbaar gebruikt als voorwendsel om zich aan de leveringsplicht te onttrekken.

De Directeur, Deze zakelijke brief uit juni 1943 betreft een klacht over de kwaliteit van het verpakkingsmateriaal (kisten) dat door de firma Edelenbosch uit Enkhuizen werd gebruikt voor het transport van aal (paling). De toon van de brief is formeel maar streng.

De kern van de correspondentie ligt in de laatste alinea. De afzender uit het vermoeden dat de firma Edelenbosch de slechte staat van de kisten (of de klachten daarover) bewust inzet als "voorwendsel" om de verplichte leveringen te ontduiken. Er wordt aangedrongen op "strenge maatregelen" vanuit de centrale organisatie in Den Haag. Dit wijst op een gespannen verhouding tussen de uitvoerende bedrijven en de controlerende instanties in oorlogstijd. Het document dateert uit het midden van de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) was een in 1941 door de bezetter ingestelde organisatie die de volledige controle over de visserijsector moest uitoefenen. In deze periode was er sprake van een strikte distributie en een zogenaamde leveringsplicht: vissers en handelaren waren verplicht hun vangsten en producten af te dragen aan de centrale organen voor de voedselvoorziening (vaak ook bestemd voor Duitsland).

De firma Edelenbosch uit Enkhuizen was (en is) een bekende naam in de visserijstad Enkhuizen, gespecialiseerd in de handel in IJsselmeervis. Pogingen om onder de leveringsplicht uit te komen door middel van bureaucratische of logistieke vertragingen ("voorwendsels") kwamen vaker voor als vorm van passief verzet of om producten op de zwarte markt te kunnen verkopen, waar de prijzen vele malen hoger lagen dan de officieel vastgestelde prijzen van de Visscherijcentrale.