Gemeentelijke distributiebon (bestelbon) voor groenten.
Origineel
Gemeentelijke distributiebon (bestelbon) voor groenten. Gedrukte tekst (links):
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon № 049112
GEZINSKAART No. ................................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ................................................................
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ................................................................
Gedrukte tekst (rechts):
................. pond roode kool
................. „ savoye kool
................. „ uien
................. „ wortelen
................. „ koolrapen
................. „ bieten (rauw)
................. „ zuurkool
Totaal ................. pond à 3 cent per kg = f ..................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening)
Handgeschreven toevoegingen (selectie):
* Midden/Links (diagonaal): Voor
* Midden (verticaal): 1.03 / 43
* Rechtsboven (berekening): 1 x 64 / 1 x 50 / 1 x 32 / 6
* Rechtsonder: 2.00 kr [?]
* Onderkant (cijferreeks): 450 / 150 / 30.0 / 43 - / 50 - / 58 / 6 / 32 - / 50 / 6... * Functie: Dit document diende als officieel bewijs van bestelling binnen het distributiesysteem. Burgers moesten hun behoefte vooraf kenbaar maken via deze bon, die gekoppeld was aan hun gezinskaart.
* Inhoud: Het formulier vermeldt uitsluitend houdbare wintergroenten (kolen, wortelen, uien, bieten). Opvallend is de vermelding van de prijs: 3 cent per kg. Hoewel de hoeveelheden in ponden (500g) worden gevraagd, is de eenheidsprijs per kilogram berekend.
* Gebruikerssporen: De vele handgeschreven getallen aan de rechter- en onderzijde duiden op administratief gebruik door een winkelier of distributieambtenaar. Er lijken totalen en gewichten te zijn nagerekend. De markeringen (kruisjes) bij 'savoye kool' en 'uien' suggereren dat deze specifieke producten zijn besteld of geleverd.
* Taalgebruik: Het gebruik van de 'naamvals-n' (dezen bon) en de spelling met dubbel-e (handteekening) is karakteristiek voor de officiële schrijftaal van voor de spellinghervorming van 1947. * Historisch kader: Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstonden grote tekorten aan voedsel en goederen. Om een eerlijke verdeling te garanderen, stelde de overheid het distributiestelsel in.
* Het systeem: Iedere burger had een stamkaart of gezinskaart. Op vertoon hiervan ontving men distributiebonnen voor verschillende productgroepen. Zonder de juiste bon was het verboden (en vaak onmogelijk) om basisbehoeften te kopen.
* Schaarste: Groenten waren in het begin van de oorlog nog relatief goed beschikbaar in vergelijking met vlees of vetten, maar naarmate de oorlog vorderde, werden ook eenvoudige producten zoals uien en kolen schaars en strikt gereguleerd via gemeentelijke distributiepunten.
* Symboliek: De bon illustreert de bureaucratisering van het dagelijks leven tijdens de bezetting, waarbij zelfs de aankoop van een pond uien een administratieve handeling vereiste.