Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekening. 7 juni 1943. [Links boven, handgeschreven in paars potlood:] extra
[Rechts boven:] VD/SV

46a/207/1 H.
7 Juni 1943.

den Heer Secretaris van den
Ondervakgroep Detailhandel
Visch,
J.P. Coenstraat 25,
's-Gravenhage. (ZH)

In aansluiting op het telefonisch onderhoud
van hedenmorgen vraag ik hierbij Uw speciale aandacht
voor de zaak van Busman's Vischhandel, Nieuwmarkt 8 te
Amsterdam.
Busman is zoowel groot- als kleinhandelaar.
Hij zelf verzorgt zijn zaken in Imuiden, terwijl zijn
vrouw dan de kleinhandelszaken in Amsterdam waarneemt.
Hij heeft thans in zijn kleinhandelszaak nog
2 knechts in dienst, die voor het goed functionneeren
van zijn zaak zorgdragen. Deze beide knechts zijn reeds
15 jaren bij hem in dienst.
Een knecht, genaamd Christiaan Willem Frederik
Huppen, geboren 5 December 1913, ongehuwd, wonende Bloem-
straat 116 I, persoonsbewijsnummer A. 35 - 244208 zal
zich te zijner tijd moeten melden voor de "Arbeitseinsatz",
terwijl de andere, genaamd Jacobus Johannes Zonsveld, ge-
boren 5 April 1912, gehuwd, Lange Distelstraat 26 huis,
persoonsbewijsnummer A. 35 - 579059 zich als krijgsgevangene
zal moeten melden.
Het spreekt vanzelf, dat deze zaak, wanneer
deze beide knechts zouden moeten vertrekken, volkomen
zou worden gedesorganiseerd.
Ik wijs er hierbij op, dat Busman als een van
de oudste en meest betrouwbare zaken te Amsterdam bekend
staat.
Deze zaak gaarne in Uw speciale aandacht
aanbevelend.
Hoogachtend, Deze brief is een representatief voorbeeld van de administratieve strijd die ondernemers voerden om onmisbaar personeel te behouden tijdens de Duitse bezetting.

• De kern van het verzoek: De eigenaar van een viswinkel aan de Amsterdamse Nieuwmarkt probeert via een officiële instantie (de Ondervakgroep Detailhandel Visch) te voorkomen dat zijn twee belangrijkste werknemers worden weggevoerd.
• Arbeitseinsatz: Werknemer Huppen is opgeroepen voor de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. Dit werd gedurende 1943 steeds intensiever toegepast op Nederlandse mannen.
• Krijgsgevangenschap: Werknemer Zonsveld wordt opgeroepen als krijgsgevangene. Dit verwijst naar de maatregel van eind april 1943, waarbij voormalige Nederlandse militairen die in 1940 waren vrijgelaten, opnieuw in krijgsgevangenschap moesten gaan. Dit leidde in Nederland tot de bekende April-meistakingen.
• Argumentatie: Er wordt nadruk gelegd op de lange diensttijd (15 jaar) en de "betrouwbaarheid" van de zaak. In de context van de bezetting betekende "betrouwbaar" vaak dat de zaak essentieel was voor de voedselvoorziening en zich hield aan de vigerende distributieregels. In 1943 nam de druk van de bezetter op de Nederlandse bevolking en economie enorm toe. De "Arbeitseinsatz" werd uitgebreid en de hernieuwde krijgsgevangenschap van militairen zorgde voor grote onrust en een tekort aan arbeidskrachten in cruciale sectoren.

De Ondervakgroepen maakten deel uit van de "organisatie van het bedrijfsleven" die door de bezetter was opgelegd (het systeem van de Bedrijfsorganisatie onder het Directoraat-Generaal voor de Prijzen en de Gemachtigde voor de Arbeid). Bedrijven moesten via deze kanalen proberen "Sperren" (vrijstellingen) te verkrijgen om hun personeel te beschermen tegen deportatie voor dwangarbeid. De Nieuwmarkt in Amsterdam was in deze periode bovendien een beladen plek, aangezien deze grenst aan de Jodenbuurt, die in de zomer van 1943 vrijwel geheel ontruimd was.