Handgeschreven concept of ambtelijke notitie.
Origineel
Handgeschreven concept of ambtelijke notitie. Klantenregisters, de verwachting dat
het overgroot gedeelte der handelaars niet
in staat zullen zijn een klantenregister naar
behooren bij te houden heeft voor de
deskundigen van het distributiebureau Mr. Bak
aanleiding gegeven, in plaats daarvan
een kaart een klantenkaart met bons
te ontwerpen.
[Pijl naar nieuwe alinea]
Ook de vertegenwoordigers van de
handel, [doorgestreept: die hier bijeen zijn], zijn unaniem
van oordeel dat [doorgestreept: voor de handel niet]
[doorgestreept: de minste medewerking te wachten zal]
[Marge: L qua ontwikkeling v. d. handel]
handelaars niet in staat zijn een
regeling als de onderhavige uit te
voeren, Men heeft hier te doen met
overmacht, zoowel als met onwil, welke
"analphabeten", dan wel [doorgestreept: zullen voorkomen]
"niet in staat te zijn" [doorgestreept: hun onwil daarmee]
zullen verbergen. [doorgestreept: Dit geldt] Een en ander
geldt zoowel de invulling der klanten-
kaarten, als het aankondigen van * Inhoud: De tekst bespreekt de praktische problemen bij het invoeren van een klantenregistratiesysteem voor de distributie van goederen. Ambtenaren van het distributiebureau stellen voor om over te stappen op een 'klantenkaart met bons' (distributiebonnen) in plaats van registers, omdat men verwacht dat veel kleine handelaren administratief onmachtig of onwillig zijn.
* Toon: De schrijver is zeer sceptisch over het vermogen en de integriteit van de handelaren. Er wordt gesproken over "overmacht" (onmacht door gebrek aan ontwikkeling/analfabetisme) gecombineerd met "onwil". De suggestie is dat handelaren hun onwil om mee te werken zouden kunnen maskeren door te doen alsof ze de administratie niet begrijpen ("niet in staat te zijn").
* Schrift: Een vlot, lopend handschrift met typische kenmerken van een geoefend schrijver uit het midden van de 20e eeuw. De vele doorhalingen tonen aan dat de schrijver zocht naar de juiste bewoordingen om de vermeende onkunde van de handelaren te omschrijven zonder direct te beledigend te zijn in de definitieve versie. Het document bevindt zich in de context van de distributie in Nederland, waarschijnlijk tijdens of vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het 'Distributiebureau' was de instantie die verantwoordelijk was voor de eerlijke verdeling van schaarse goederen via een bonnensysteem.
De discussie over klantenregisters versus klantenkaarten was cruciaal voor de handhaafbaarheid van het systeem: registers vereisten een nauwkeurige boekhouding per klant door de winkelier, terwijl een kaartsysteem met bonnen makkelijker te controleren was en minder administratieve last (en dus minder kans op fraude of fouten) bij de handelaar legde. De vermelding van "Mr. Bak" (of Berk) duidt op een juridisch geschoolde ambtenaar die bij het proces betrokken was.