Ambtsbrief / Adviesnota (doorslag of kantoorafschrift). 14 april 1943. Verzonden 14/4 [handgeschreven]

vD/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
===========

46c/21/1 A M. 1. 14 April 1943.

Straf visch-
handelaar L.C. Brave.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 7 dezer om advies ontvangen stuk no. 259 L.M. 1942, heb ik de eer U te berichten, dat adressant bij Besluit van den Burgemeester d.d. 8 Januari 1943 voor den tijd van 6 maanden van de verdeellijsten voor visch werd afgevoerd, tot 1 Juli 1943.

Adressant heeft bij zijn hernieuwd optreden in den vischhandel (terwijl hij nog in dienst was bij Fokker) twee overtredingen begaan, waarbij die van de prijsopdrijving van de mosselen wel de ernstigste was. Zijn verweer, dat voorheen alle mosselen voor 11 ct. per kg. werden verkocht, gaat niet op, aangezien ook verleden jaar de wilde mosselen voor 8 ct. per kg. moesten worden verkocht, hoewel mogelijk de handelaren zich toen niet stipt aan dit voorschrift hielden, aangezien toen nog niet op vaste verkoopplaatsen behoefde te worden verkocht.

In ieder geval had adressant zich, voordat hij zijn mosselen te koop aanbood, van den verkoopprijs op de hoogte dienen te stellen. Ik kan geen aanleiding vinden U vermindering van straf in overweging te geven en adviseer U dan ook afwijzend op het onderhavige adres te beschikken.

De Directeur. Dit document is een ambtelijk advies gericht aan de Wethouder van Levensmiddelen. De kern van de zaak betreft een verzoek om strafvermindering door de visboer L.C. Brave. Hij was voor zes maanden uitgesloten van de visdistributie (de "verdeellijsten") vanwege twee overtredingen, waarvan prijsopdrijving van mosselen de belangrijkste was.

Brave voerde als verdediging aan dat hij handelde volgens oude marktprijzen (11 cent per kg), terwijl de vastgestelde prijs 8 cent per kg was. De Directeur verwerpt dit verweer: een handelaar wordt geacht de actuele prijzen te kennen. De brief onthult tevens een interessant biografisch detail: de visboer was op dat moment tevens in dienst bij de vliegtuigfabriek Fokker. De Directeur adviseert de wethouder om het verzoek om strafvermindering af te wijzen. Het document dateert van april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode heerste er schaarste en was er een strikt systeem van distributie en prijsbeheersing van kracht om de zwarte markt tegen te gaan.

1. Prijsbeheersing: De overheid stelde maximumprijzen vast voor levensmiddelen. "Prijsopdrijving" werd gezien als een economisch delict dat de voedselvoorziening van de bevolking in gevaar bracht.
2. Verdeellijsten: Handelaren die zich niet aan de regels hielden, konden worden uitgesloten van toewijzing van goederen. Dit was een zware sanctie, omdat men zonder deze toewijzing feitelijk niet kon handelen.
3. Fokker: De vermelding dat de man bij Fokker werkte is historisch relevant; Fokker stond tijdens de bezetting onder Duits beheer en produceerde voor de Luftwaffe. Het feit dat hij daarnaast probeerde terug te keren in de visvischhandel duidt mogelijk op de noodzaak voor extra inkomsten of de onzekerheid van werk in de oorlogsindustrie.