Archief 745
Inventaris 745-413
Pagina 325
Dossier 27
Jaar 1943
Stadsarchief

Dienstbrief / Ambtelijk schrijven.

30 september 1943. Van: Onbekend (mogelijk een inspecteur van de Vischmarkt), kenmerk VD/SV.

Origineel

Dienstbrief / Ambtelijk schrijven. 30 september 1943. Onbekend (mogelijk een inspecteur van de Vischmarkt), kenmerk VD/SV. [Linksboven, handgeschreven:] ex
[Rechtsboven, handgeschreven:] dett Trop [?]
[Rechtsboven, getypt:] VD/SV

46c/53/3 M.
2
30 September 1943.

Uitsluiting Vischmarkt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
=============

In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen afschriften van rapporten van den aan de Vischmarkt dienstdoenden ambtenaar J.C. Lobbes en van den contrôleur H. Bom van den Centralen Contrôle Dienst respectievelijk d.d. 31 Augustus en 10 September jl. Uit deze rapporten blijkt, dat een achttal vischkooplieden, allen opgenomen in de verdeeling van visch aan den afslag alhier, hoeveelheden hun toegewezen versche spiering niet aan de consument en te dezer stede hebben verkocht, doch hebben overgedragen aan L. Jansen, die de spiering heeft doen rooken. Laatstgenoemde heeft zich derhalve schuldig gemaakt aan het koopen van visch buiten de verdeeling om.

Alle betrokkenen, namelijk:

/ J. Klapmuts, Vespuccistraat 68 II
- M. Klapmuts, idem
N S.C. Marinus, Noordermarkt 6 I
x H. Nees ter Voort, Westerstraat 194 I
/ R. Verbrugge, Noorderkerkstraat 15 I
W H. ter Voort, Lindengracht 158
x H.P. Starreveld, Haarlemmerstraat 97 I
/ J.J. Wijnschenk, Westerstraat 250 III
1 Δ L. Jansen, Prinsengracht 8 I

zijn door mij met ingang van Donderdag 23 September jl. voorloopig van de verdeeling van visch geschorst.

Bij een dezerzijds ingesteld nader onderzoek is echter gebleken, dat de kleinhandelaren Starreveld en Nees ter Voort zich aan de bovenomschreven overtreding niet hebben schuldig gemaakt, daar zij dien dag in het geheel niet op de Vischmarkt bij de spieringverdeeling zijn geweest.

Starreveld wordt verpleegd in een sanatorium en H. ter Voort Jr. heeft verguuning [sic] om vischtoewijzingen

[Document breekt hier af] Het document is een verslag van een economische overtreding tijdens de bezettingsjaren. Een groep Amsterdamse visboeren wordt ervan beschuldigd hun toegewezen portie verse spiering niet direct aan het publiek te hebben verkocht, maar deze te hebben doorgesluisd naar een opkoper (L. Jansen) om te laten roken. Dit werd beschouwd als handelen "buiten de verdeeling om" – een vorm van zwarte handel of het onttrekken van goederen aan de gereguleerde distributie.

Opvallend is de correctie aan het einde van de brief: na nader onderzoek blijken twee personen (Starreveld en Nees ter Voort) ten onrechte geschorst te zijn. Een van hen lag ten tijde van de vermeende overtreding zelfs in een sanatorium. De diverse handgeschreven tekens voor de namen in de lijst corresponderen waarschijnlijk met de uitkomst van dit nader onderzoek of de status van hun schorsing. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Nederland onderworpen aan een streng distributiesysteem vanwege grote tekorten. Alle levensmiddelen, inclusief vis, werden via toewijzingen verdeeld onder erkende handelaren. De Centralen Contrôle Dienst (CCD) was de instantie die streng toezag op de naleving van deze wetten en jacht maakte op prijsopdrijving en illegale handel.

De genoemde adressen in de Jordaan en Amsterdam-West (Westerstraat, Lindengracht, Prinsengracht) tonen aan dat dit een lokale kwestie betrof binnen de Amsterdamse visdetailhandel. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de voedselvoorziening in de stad.

Samenvatting

Het document is een verslag van een economische overtreding tijdens de bezettingsjaren. Een groep Amsterdamse visboeren wordt ervan beschuldigd hun toegewezen portie verse spiering niet direct aan het publiek te hebben verkocht, maar deze te hebben doorgesluisd naar een opkoper (L. Jansen) om te laten roken. Dit werd beschouwd als handelen "buiten de verdeeling om" – een vorm van zwarte handel of het onttrekken van goederen aan de gereguleerde distributie.

Opvallend is de correctie aan het einde van de brief: na nader onderzoek blijken twee personen (Starreveld en Nees ter Voort) ten onrechte geschorst te zijn. Een van hen lag ten tijde van de vermeende overtreding zelfs in een sanatorium. De diverse handgeschreven tekens voor de namen in de lijst corresponderen waarschijnlijk met de uitkomst van dit nader onderzoek of de status van hun schorsing.

Historische Context

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Nederland onderworpen aan een streng distributiesysteem vanwege grote tekorten. Alle levensmiddelen, inclusief vis, werden via toewijzingen verdeeld onder erkende handelaren. De Centralen Contrôle Dienst (CCD) was de instantie die streng toezag op de naleving van deze wetten en jacht maakte op prijsopdrijving en illegale handel.

De genoemde adressen in de Jordaan en Amsterdam-West (Westerstraat, Lindengracht, Prinsengracht) tonen aan dat dit een lokale kwestie betrof binnen de Amsterdamse visdetailhandel. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de voedselvoorziening in de stad.

Kooplieden in dit dossier 4

Hors Makreel
Hors Makreel
Hors Makreel
[?] Dekker 2.515

Gerelateerde Documenten 5