Medische verklaring / briefkaart. 2 december 1942. [Gedrukte koptekst]
NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589
AMSTERDAM-C., 2 Dec. 1942.
N. KEIZERSGRACHT 110

Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen
brief aan te halen.

[Stempel in paarse inkt]
No. /03/2/1 M. 1943 [handgeschreven blauwe inkt:] 12/1

[Getypte tekst]
Ondergeteekende, Dr. J. van Coevorden, ver-
klaart, dat

Jacob de Haan

geopereerd werd wegens hypertrophia ppostatae.
Pati nt, die 2 1/2 maand bedlegering was, loopt nog
slechts enkele dagen. Is nog zoo zwak, dat het
nog wel 6 weken zal duren, eer patient volledig
zal zijn hersteld.

[Handtekening in zwarte inkt: J. v Coevorden]

[Handgeschreven tekst in blauwe inkt, linksonder handtekening:]
Gl my Opn.

[Handgeschreven tekst in zwarte inkt, rechtsonder:]
v.bergen
7 12/1 42

[Stempel in paarse inkt, rechtsonder:]
GEZIEN
DE INSPECTEUR,
[Handtekening:] de Meer

[Gedrukt linksonder:]
K. 349 * Medische inhoud: De patiënt, Jacob de Haan, is geopereerd aan een vergrote prostaat (hypertrophia prostatae, met een typfout 'ppostatae' in het document). De arts verklaart dat de patiënt na een bedlegerigheid van 2,5 maand nog zeer zwak is en minstens 6 weken hersteltijd nodig heeft.
* Administratieve kenmerken: Het document bevat diverse stempels en handtekeningen die wijzen op een officiële controle. Het referentienummer '1943' bovenin suggereert een registratie voor het komende jaar of een dossiernummer. De stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" duidt op een externe validatie van de medische verklaring.
* Fysieke staat: Het document is een officiële brief van het ziekenhuis. Er zijn diverse handgeschreven annotaties en parafen toegevoegd in verschillende kleuren inkt (zwart en blauw). Dit document stamt uit een kritieke periode in de Tweede Wereldoorlog (december 1942). Het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ) aan de Nieuwe Keizersgracht was in die tijd een cruciaal instituut voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam.

Medische verklaringen zoals deze waren in 1942 vaak van levensbelang. Ze werden veelvuldig gebruikt in pogingen om uitstel van deportatie (Sperre) te verkrijgen op medische gronden. De nadruk op de langdurige bedlegerigheid en de noodzaak voor nog eens zes weken herstel was een argument om de patiënt als 'niet transportabel' aan te merken.

De ondertekenaar, Dr. Jozef van Coevorden (1894-1943), was een gerespecteerd chirurg. Hij bleef tot het uiterste doorwerken in het ziekenhuis, maar werd uiteindelijk zelf ook gedeporteerd en kwam in 1943 om in Sobibor. Dit geeft het document een zware historische lading: de arts die probeert een patiënt te beschermen via een medisch attest, zou korte tijd later hetzelfde lot ondergaan. J. van Coevorden N. Keizersgracht