Getypte ambtelijke brief met statistische bijlage. 4 oktober 1944. De Directeur (vermoedelijk van het V.B.N.A. – Voedselvoorziening Bureau). De Burgemeester van Amsterdam (destijds de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte). 2a/1/51M.

4 October 1944. SV.

Den Heer Burgemeester
van Amsterdam,

Raadhuis,

A l h i e r.

Naar aanleiding van den brief van Uw
Secretaris d.d. 2 April 1942 (No.P.S.B.) en
ten vervolge op mijn brief d.d. 27 September
jl. (no.2a/1/50M.), heb ik de eer U onderstaand
opgave te doen toekomen van den aardappelvoor-
raad te Amsterdam op 23 September 1944; de af-
levering in de week van 25 tot en met 30 Sep-
tember 1944 en de boekvoorraad op 30 September
1944.

De Directeur,

V.B.N.A.
Voorraad op 23 September 1944: 15.700 hl
Aanvoer 25-30 September 1944: 51.694 hl
----------
67.394 hl
Aflevering week 25-30 Sept.1944: 46.873 hl
----------
Voorraad op 30 September 1944
des avonds: 20.521 hl

Gemeente (opgeslagen in het koel-
huis).
Voorraad op 30 September 1944: 5.000 hl
----------
T o t a a l: 25.521 hl
========== * Administratieve nauwkeurigheid: Het document toont een strakke bureaucratische controle op de voedselvoorraden. Er wordt verwezen naar correspondentie die tot twee jaar teruggaat (1942), wat duidt op een gevestigd systeem van rapportage tijdens de bezetting.
* Kwantiteit: De eenheid "hl" staat voor hectoliter (100 liter). Een totaalvoorraad van 25.521 hl komt overeen met ongeveer 1,8 à 2 miljoen kilogram aardappelen. Hoewel dit aanzienlijk lijkt, was dit voor de gehele bevolking van Amsterdam (destijds circa 800.000 inwoners) slechts een voorraad voor enkele dagen tot maximaal twee weken bij normale distributie.
* Logistiek: De aanvoer tussen 25 en 30 september was met 51.694 hl relatief hoog, maar de aflevering (consumptie/distributie) was bijna even hoog (46.873 hl), wat aangeeft dat er nauwelijks reserves konden worden opgebouwd. Dit document is opgesteld in een uiterst kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
1. Spoorwegstaking: Op 17 september 1944 was de landelijke spoorwegstaking begonnen om de Duitse troepenverplaatsingen te hinderen. Dit had als neveneffect dat de aanvoer van voedsel en brandstof naar het westen van Nederland vrijwel direct stagneerde.
2. Blokkade: Als represaille voor de staking stelden de Duitse autoriteiten een embargo in op voedseltransporten naar West-Nederland.
3. Hongerwinter: De datum van deze brief (4 oktober 1944) markeert het begin van de Hongerwinter. De in het document genoemde voorraad was een van de laatste 'normale' voorraden voordat de hongersnood in Amsterdam in alle hevigheid zou toeslaan.
4. V.B.N.A.: Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor de Vereniging van Belangen van de Nederlandsche Aardappelhandel, die onder toezicht van de bezetter de distributie reguleerde.