Brief/Rapportage over voedselvoorraad 19 september 1944 De Directeur (waarschijnlijk van het V.B.N.A.) De Burgemeester van Amsterdam 2a/1/49M.                           [handgeschreven: Verzonden 19/9   Wlm / AvD]                         HB.

                                              19 September 1944.

                                              Den Heer Burgemeester
                                              van Amsterdam,
                                              Raadhuis,
                                              A l h i e r .
                                              =============

            Naar aanleiding van den brief van Uw Secre-
taris d.d. 2 April 1942 (No.P.S.B.) en ten ver-
volge op mijn brief d.d. 13 September jl. (no.2a/
/1/48M.), heb ik de eer U onderstaand opgave te
doen toekomen van den aardappelvoorraad te Am-
sterdam op 9 September 1944; de aflevering in de
week van 11 tot en met 16 September 1944 en de
boekvoorraad op 16 September 1944.

                                              De Directeur,

V.B.N.A.
Voorraad op 9 September 1944:            16.313 hl.
Aanvoer week 11 - 16 Sept.1944:          55.572 "
                                        ----------
                                         71.885 hl.
Aflevering week 11 - 16 Sept.1944:       51.157 "
                                        ----------
Voorraad op 16 September 1944 des
avonds:                                  20.728 hl.
Gemeente (opgeslagen in het koel-
huis).
Voorraad op 16 September 1944:             5.000 "
                                        ----------
                       Totaal:          25.728 hl.
                                        ========== * Cijfers: De tabel toont een nauwkeurige boekhouding van de aardappelvoorraad in hectoliters (hl). In één week tijd (11-16 september) werd er ruim 55.000 hl aangevoerd en 51.000 hl uitgeleverd aan de bevolking.
* V.B.N.A.: De afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor het 'Verkoopbureau voor Nederlandsche Aardappelen', de instantie die tijdens de bezetting de distributie van aardappelen reguleerde.
* Handgeschreven notities: De toevoeging "Verzonden 19/9" met initialen wijst op de administratieve verwerking door een ambtenaar of secretaris. Dit document is historisch zeer relevant vanwege de datum: 19 september 1944. Dit is vlak na 'Dolle Dinsdag' (5 september) en midden in de operatie Market Garden (begonnen op 17 september). Cruciaal is dat op 17 september 1944 ook de landelijke Spoorwegstaking begon.

De cijfers in dit document beschrijven de situatie van de allerlaatste week (tot 16 september) waarin de aanvoer nog relatief "normaal" verliep. Door de spoorwegstaking en de daaropvolgende Duitse blokkade van voedseltransporten naar het westen van Nederland, zou de aanvoer die hier nog op 55.572 hl per week ligt, zeer snel opdrogen. Dit document markeert hiermee het begin van de Hongerwinter in Amsterdam; de hier genoemde reserve van 25.728 hl was slechts een fractie van wat nodig was om de stad de winter door te helpen.