Zakelijke brief/voorraadopgave. 26 juni 1944. Vereeniging ter behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel (V.B.N.A.), Plaatselijk Verkoopkantoor Amsterdam. Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W). [Briefhoofd links]
Vereeniging ter behartiging van den
Nederlandschen Aardappelhandel
,,V. B. N. A.”
Plaatselijk Verkoopkantoor Amsterdam
Telefoon 87811 *
Bankier: Nederlandsche Middenstandsbank, J. P. Heyestraat 73-75
Postrekening 476655
Verzoeke bij beantwoording te vermelden: Nr. 2304 MM/HR.

[Briefhoofd rechts]
Amsterdam-W., 26 Juni 1944.
Centrale Markt H 78

[Adresgeadresseerde]
Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
A M S T E R D A M (W).

[Inhoud]
Mijne Heeren,

Hierna laten wij een opgave volgen van de voorraad consumptie-aardappelen, opgeslagen te Amsterdam per Zaterdag, 24 Juni 1944:
Wittenburg 44.960 Kg.
Centrale Markt 773.088 "
Schepen, liggende a/Centr.
Markt en Weesperzijde 1.799.485 " TOTAAL 2.617.533 Kg.

De lossing bedroeg deze week 4.372.228 Kg.

Hoogachtend,

V. B. N. A.
Plaatselijk Verkoopkantoor
AMSTERDAM
[Handtekening/Paraaf] Dit document is een kwantitatief verslag van de aardappelvoorraden in Amsterdam tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. De V.B.N.A. (de brancheorganisatie voor de aardappelhandel) rapporteert hier aan het Gemeentelijk Marktwezen.

De cijfers tonen aan dat de grootste voorraad (bijna 1,8 miljoen kilo) niet in pakhuizen lag, maar op schepen die aan de Centrale Markt en de Weesperzijde lagen. Dit onderstreept het belang van transport over water voor de voedselvoorziening van de stad. De totale voorraad op 24 juni 1944 bedroeg ruim 2,6 miljoen kilo, terwijl er die week ruim 4,3 miljoen kilo was gelost. Dit duidt op een zeer hoge omloopsnelheid: de stad verbruikte in een week meer dan de totale reserve die op dat moment in de pakhuizen en schepen aanwezig was. De datum van het document, 26 juni 1944, is historisch zeer relevant. Het is krap drie weken na D-Day. Nederland was nog bezet en de voedseldistributie werd strak gereguleerd door zowel de Duitse bezetter als de Nederlandse bureaucratie (zoals het Marktwezen).

Hoewel er in juni 1944 nog sprake was van een substantiële aanvoer (zoals blijkt uit de 4,3 miljoen kilo geloste aardappelen), was de voedselzekerheid precair. De Jan van Galenstraat 14, het adres van de ontvanger, is de locatie van de Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam), het logistieke hart van de voedseldistributie in de hoofdstad. Slechts enkele maanden na dit schrijven zou de situatie drastisch verslechteren door de Spoorwegstaking en de daaropvolgende blokkades, wat leidde tot de beruchte Hongerwinter van 1944-1945. Dit document legt de laatste 'normale' fasen van de grootschalige voedselstroom vast voordat de totale schaarste intrad. A. Marktwezen