Concept-brief (handgeschreven) 2 maart 1944 (2/3 1944) [Marge links boven:]
van aardappelpositie
Kabinet

[Rechts boven:]
A’dam, 2/3 1944
Bm. 2A/1/13a (onderstreept)

[Hoofdtekst:]
Naar aanleiding van Uw
brief dd. 28 Febr. jl nr 518a
P.St.B. 1944 & onder
verwijzing naar het telefonisch
gesprek, dat ik over dit onder-
werp reeds met U ter zake mocht
voeren, heb ik de eer U te be-
richten, dat de [doorgehaald: gegevens]
omtrent de aardappelvoorraad
wekelijks door de administratie van de V.B.N.A.
aan mijn Dienst worden verstrekt.
De Heer van Es, leider
der plaatselijke V.B.N.A. draagt
voor deze voorraad tegenover
de betr. instanties in Den Haag
de volle verantwoordelijkheid;
mijn dienst staat hier geheel
buiten. Voor zoover mij bekend
worden deze cijfers, welke ons
worden verstrekt, ook doorgegeven

[In linker marge verticaal geschreven:]
L welk lichaam de controle over de aardappelopbrengst, verkoop etc. in handen heeft & door ons uitsluitend van de wekelijks verstrekte gegevens daarover wordt beschikt

--- Het document is een ambtelijk concept waarin de schrijver (vermoedelijk een functionaris van de gemeente Amsterdam) reageert op een schrijven van "het Kabinet" betreffende de aardappelvoorraden. De kern van de boodschap is een afbakening van verantwoordelijkheid: de betreffende gemeentelijke dienst ontvangt weliswaar cijfers, maar heeft geen zeggenschap over de controle of distributie.

De verantwoordelijkheid wordt expliciet bij een zekere "Heer van Es" van de V.B.N.A. (zie Context) gelegd, die direct verantwoording verschuldigd is aan de centrale instanties in Den Haag. De tekst in de marge versterkt dit punt: de dienst beschikt slechts over gegevens die door anderen worden aangeleverd. Het handschrift vertoont diverse correcties, wat wijst op een zorgvuldig geformuleerde afwijzing van aansprakelijkheid in een politiek gevoelige tijd.

--- * Tijdsgewricht: Maart 1944 was een periode van toenemende schaarste in bezet Nederland. De controle op primaire levensbehoeften zoals aardappelen was strikt gereguleerd via een complex systeem van distributiebureaus en sectororganisaties.
* V.B.N.A.: Dit staat hoogstwaarschijnlijk voor de Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandsche Aardappelen. Tijdens de bezetting speelden dergelijke sectororganisaties een cruciale rol in de door de Duitsers gecontroleerde distributieketen.
* Locatie: Dat de brief uit Amsterdam komt en verwijst naar "Den Haag" duidt op de spanning tussen het lokale bestuur (dat de tekorten direct voelde) en het centrale apparaat (dat de distributie dirigeerde).
* P.St.B.: Mogelijk een verwijzing naar het Politiek Staf Bureau of een specifiek bureau binnen het Rijkscommissariaat of de Nederlandse departementen dat toezag op de voedselvoorziening. Gemeente Amsterdam