Archief 745
Inventaris 745-420
Pagina 107
Dossier 2A
Jaar 1944
Stadsarchief

Dienstbrief / Rapportage.

24 november 1943 (verzonden op 25 november 1943). Van: De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Voedselvoorziening of een aanverwante dienst). Aan: De Burgemeester van Amsterdam (destijds Edward Voûte), Raadhuis, Amsterdam.

Origineel

Dienstbrief / Rapportage. 24 november 1943 (verzonden op 25 november 1943). De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Voedselvoorziening of een aanverwante dienst). De Burgemeester van Amsterdam (destijds Edward Voûte), Raadhuis, Amsterdam. [Links boven, getypt:]
2a/3/47 M.

[Midden boven, handgeschreven in paars potlood/inkt:]
Verzonden 25/11 WMW AVD

[Rechts boven, getypt:]
24 November 1943. EV.

[Adres, getypt:]
Den Heer Burgemeester
van Amsterdam,

Raadhuis,

A l h i e r.

[Body tekst:]
Naar aanleiding van den brief van Uw Secretaris d.d. 2 April 1942 (no.P.B.B.) en ten vervolge op mijn brief d.d. 17 November 1943 (no.2a/3/46 M.), heb ik de eer U onderstaand opgave te doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amsterdam op 13 November 1943; de aanvoer in de week van 15 tot en met 20 November; de aflevering aan kleinhandel en instellingen in deze week en de boekvoorraad op 20 November 1943.

De Directeur,

[Tabel met cijfers:]
Voorraad op 13 November 1943: 210.814 hl
Aanvoer week 15/11 - 20/11 '43: 100.496 hl
--------
311.310 hl
Aflevering week 15/11 - 20/11 '43: 47.664 hl
--------
Voorraad op 20 November 1943 263.646 hl
des avonds: ========

Bovendien in voorraad terrein Coenhaven
135.000 hl Dit document is een ambtelijke rapportage over de logistiek van de basisvoedselvoorziening in oorlogstijd. Enkele opvallende aspecten:
* Eenheid: De hoeveelheden worden uitgedrukt in hl (hectoliter), de standaardmaat voor aardappelen in die tijd (1 hl aardappelen weegt ongeveer 65 tot 70 kg).
* Voorraadbeheer: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen de "boekvoorraad" (de lopende voorraad voor distributie) en een aparte strategische voorraad op het terrein van de Coenhaven.
* Nauwkeurigheid: De cijfers zijn tot op de liter nauwkeurig, wat duidt op een streng gecontroleerd distributiesysteem onder het regime van de bezettingsjaren.
* Referenties: De brief verwijst naar correspondentie uit 1942, wat aantoont dat deze specifieke rapportagevorm al geruime tijd een vast protocol was. In november 1943 was Nederland ruim drie jaar bezet door Nazi-Duitsland. De voedselvoorziening werd centraal aangestuurd door de overheid via een distributiesysteem (de "Rijksdistributiedienst"). Hoewel de beruchte Hongerwinter pas een jaar later zou plaatsvinden, was de schaarste in 1943 al zeer voelbaar.

De burgemeester van Amsterdam in 1943 was de pro-Duitse Edward Voûte. Het feit dat de burgemeester wekelijks op de hoogte werd gehouden van de aardappelvoorraad onderstreept het cruciale belang van aardappelen als volksvoedsel nummer één; een tekort zou direct leiden tot onrust onder de bevolking. De genoemde Coenhaven is een diepzeehaven in het westelijk havengebied van Amsterdam die in de jaren '20 werd aangelegd en tijdens de oorlog een belangrijke overslagplek voor brandstof en voedsel bleef.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke rapportage over de logistiek van de basisvoedselvoorziening in oorlogstijd. Enkele opvallende aspecten:
* Eenheid: De hoeveelheden worden uitgedrukt in hl (hectoliter), de standaardmaat voor aardappelen in die tijd (1 hl aardappelen weegt ongeveer 65 tot 70 kg).
* Voorraadbeheer: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen de "boekvoorraad" (de lopende voorraad voor distributie) en een aparte strategische voorraad op het terrein van de Coenhaven.
* Nauwkeurigheid: De cijfers zijn tot op de liter nauwkeurig, wat duidt op een streng gecontroleerd distributiesysteem onder het regime van de bezettingsjaren.
* Referenties: De brief verwijst naar correspondentie uit 1942, wat aantoont dat deze specifieke rapportagevorm al geruime tijd een vast protocol was.

Historische Context

In november 1943 was Nederland ruim drie jaar bezet door Nazi-Duitsland. De voedselvoorziening werd centraal aangestuurd door de overheid via een distributiesysteem (de "Rijksdistributiedienst"). Hoewel de beruchte Hongerwinter pas een jaar later zou plaatsvinden, was de schaarste in 1943 al zeer voelbaar.

De burgemeester van Amsterdam in 1943 was de pro-Duitse Edward Voûte. Het feit dat de burgemeester wekelijks op de hoogte werd gehouden van de aardappelvoorraad onderstreept het cruciale belang van aardappelen als volksvoedsel nummer één; een tekort zou direct leiden tot onrust onder de bevolking. De genoemde Coenhaven is een diepzeehaven in het westelijk havengebied van Amsterdam die in de jaren '20 werd aangelegd en tijdens de oorlog een belangrijke overslagplek voor brandstof en voedsel bleef.

Kooplieden in dit dossier 12

Aanvoer week 10-15/4 1944:
P.S. Adres Zwanenburgwal
Aflevering week 10-15/4 1944:
Bruseker A.M.R. Waterlooplein 5
Komkommers, kropsla, radys en tomaten Waterlooplein 9 %
Komkommers, kropsla, radys en tomaten Waterlooplein 10 %
Komkommers, kropsla, radys en tomaten Waterlooplein 10 %
Voorraad op 15 April 1944 des avonds:
Voorraad op 8 April 1944:

Gerelateerde Documenten 6