Dienstbrief / Rapportage
Origineel
Dienstbrief / Rapportage 21 oktober 1942 (verzonden 22 oktober 1942) De Directeur (vermoedelijk van de Aardappel Voorzienings Dienst - A.V.D.) [Rechtsboven, handgeschreven:]
W. e. h.
A.V.D.
[Middenboven, handgeschreven:]
Verzonden 22/10
[Rechtsboven, getypt:]
HG.
21 October 1942.
[Linksboven, getypt:]
2A/14/30 M.
[Adres, getypt:]
den Heer Burgemeester van
Amsterdam,
Raadhuis,
A l h i e r .
[Inhoud, getypt:]
Naar aanleiding van den brief van Uw Secretaris d.d.
2 April jl. (No.P.S.B.) en ten vervolge op mijn brief d.d. 14
October jl. (No.2A/14/29 M.) heb ik de eer U onderstaand een
opgave te doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amsterdam
op 10 October jl.; de aanvoer in de week van 12 tot en met 17
October; de aflevering aan kleinhandel en instellingen in deze
week en de boekvoorraad op 17 October jl. des avonds.
De Directeur,
[Tabel, getypt met handgeschreven toevoegingen in de rechterkolom:]
Voorraad op 10 October 1942: 77.403 hl. 99.040
Aanvoer week 12 - 17 October 1942 87.516 " 29.526
-------- --------
164.919 " 128.566
Aflevering week 12 - 17 October 1942 65.879 " 65.460
-------- --------
Voorraad op 17 October 1942 des avonds 99.040 hl. 63.106
======== ========
[Handgeschreven onder de tabel:]
24
[Onderaan, handgeschreven:]
2a/14/31.
voorraad: 7.317.460
omzet: 4.582.253 * Administratieve nauwkeurigheid: Het document toont de bureaucratische controle op de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren. Er wordt verwezen naar eerdere correspondentie (2 april en 14 oktober), wat wijst op een strakke wekelijkse rapportagecyclus.
* Annotaties: De handgeschreven cijfers in de rechterkolom wijken af van de getypte cijfers. Mogelijk betreft dit een correctie, een specificatie naar soort (bijv. klei- vs. zandaardappelen) of een bijwerking op basis van latere gegevens. De sommen in de handgeschreven kolom (99.040 + 29.526 = 128.566; 128.566 - 65.460 = 63.106) zijn rekenkundig correct.
* Eenheden: De voorraden worden uitgedrukt in hectoliters (hl). De grote getallen onderaan de pagina (voorraad over de 7 miljoen) zouden betrekking kunnen hebben op het totaal voor een groter gebied (provincie) of een waarde in guldens, gezien het referentienummer 2a/14/31 dat lijkt te verwijzen naar een volgend dossierstuk.
* Kenmerken: De afkorting "A.V.D." bovenin duidt zeer waarschijnlijk op de Aardappelvoorzieningsdienst, een onderdeel van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Dit document stamt uit de herfst van 1942, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de voedselschaarste in de Nederlandse steden steeds nijpender werd. De distributie van aardappelen, het volksvoedsel bij uitstek, was volledig onderworpen aan overheidsregulering.
De burgemeester van Amsterdam (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) werd wekelijks op de hoogte gehouden van de exacte voorraden in de stad om de rantsoenering te kunnen handhaven en sociale onrust door tekorten te voorkomen. De "aflevering aan kleinhandel en instellingen" (zoals ziekenhuizen en gaarkeukens) laat zien hoe de centrale overheid de stroom van goederen tot op de liter nauwkeurig probeerde te sturen. De noodzaak voor dergelijke rapportages werd alleen maar groter naarmate de oorlog vorderde en de aanvoerlijnen stagneerden.