Getypte ambtelijke brief / rapportage.
Origineel
Getypte ambtelijke brief / rapportage. 25 oktober 1944. De Directeur (van de V.B.N.A.). Den Heer Burgemeester van Amsterdam (gevestigd in het Raadhuis, "Alhier"). 2a/1/54M. 25 October 1944. SV.
Den Heer Burgemeester
van Amsterdam,
Raadhuis,
A l h i e r.
===========
Naar aanleiding van den brief van Uw Secre-
taris d.d. 2 April 1942 (No.P.S.B.) en ten ver-
volg op mijn brief d.d. 17 October 1944 (no.2a/
1/53M.),heb ik de eer U onderstaand opgave te
doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amster-
dam op 14 October 1944; de aflevering in de
week van 16 tot en met 21 October 1944 en de
boekvoorraad op 21 October 1944.
De Directeur,
V.B.N.A.
Voorraad op 14 October 1944: 42.857 hl
Aanvoer week 16 - 21 Oct.1944: 53.085 hl
---------
95.942 hl
Aflevering week 16 - 21 Oct.1944: 35.085 hl
---------
Voorraad op 21 October 1944 des
avonds: 60.857 hl
Gemeente(Opgeslagen in het koel-
huis).
Voorraad op 21 October 1944: 5.000 hl
T o t a a l: 65.857 hl
========== Het document is een zakelijke rapportage over de aardappelvoorraad in Amsterdam gedurende een specifieke week in oktober 1944. De opbouw is zeer gestructureerd en bevat een kwantitatief overzicht:
- Balansvoering: Het document toont de mutaties in de voorraad: beginvoorraad + aanvoer - aflevering = eindvoorraad. De eenheid is hectoliter (hl).
- Strategische voorraad: Er wordt een expliciet onderscheid gemaakt tussen de algemene voorraad (V.B.N.A.) en een aparte gemeentevoorraad van 5.000 hl die in het koelhuis is opgeslagen. Dit duidt op een noodreserve.
- Terminologie: Het taalgebruik is formeel en bevat verouderde spelling ("den brief", "aardappelvoorraad", "des avonds").
-
Organisatie: De afkorting V.B.N.A. staat vermoedelijk voor een distributie- of handelsorgaan dat onder toezicht van de bezetter of de gemeente de voedselvoorraad beheerde. Dit document is historisch zeer relevant vanwege de datum: 25 oktober 1944. Dit is aan het begin van de Hongerwinter in het bezette westen van Nederland.
-
Spoorwegstaking: Na de spoorwegstaking in september 1944 blokkeerden de Duitse bezetters voedseltransporten naar West-Nederland. De aanvoer van 53.085 hl in één week lijkt in dit licht substantieel, maar voor een stad als Amsterdam was dit slechts een fractie van wat nodig was om de bevolking te voeden.
- Voedselschaarste: De brief illustreert de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee de laatste voedselreserves werden geteld. Aardappelen vormden, samen met suikerbieten en later bloembollen, het primaire voedsel om te overleven.
- Bestuur: Hoewel Amsterdam een pro-Duitse burgemeester had (Edward Voûte), bleef het ambtelijk apparaat functioneren om de distributie van de schaarse middelen zo goed mogelijk te reguleren om totale chaos en massale sterfte te voorkomen. De rapportage aan de burgemeester was essentieel voor het vaststellen van de wekelijkse rantsoenen op de distributiekaarten.