Handgeschreven brief (anonieme verklikking).
Origineel
Handgeschreven brief (anonieme verklikking). Maandag 15 mei [1944]. Geanonimiseerd als "Een Huismoeder". [Bovenaan links:] № 26/2.7/1.
[Bovenaan midden:] M. 1944
[Bovenaan rechts:] Maandag 15 Mei
[In rood potlood geschreven:] w. dir
Weldele Heer.
Is dat u bekend, dat één uwer personeel die op de
veiling werkt den Heer Jansen. Ten Katestraat 15 III
dagelijks wel 2 x 1 groote kist groenten meebrengt
dat hebben die menschen voor hun eigen met z'n tweeën
toch niet noodig dat wordt allemaal Clandestien verkocht
U begrijpt wel dat, het grievend is, ik als Moeder van
een paar kinderen ontvang per maand, nog niet zooveel
groente als hij per dag meeneemt, als al dat personeel dat doet
blijft er niet veel over. Kan dat niet eens veranderd worden
Ik ben overtuigd dat u als Directeur daar niet van op de
hoogte bent.
[In rood midden onder:] 202
[Rechtsonder:]
Mijn Dank.
Een Huismoeder. * Inhoud: De schrijfster klaagt over een specifieke medewerker van de veiling, een zekere Heer Jansen uit de Ten Katestraat in Amsterdam. Volgens haar ontvreemdt hij dagelijks twee grote kisten groenten voor illegale doorverkoop ("clandestien").
* Motivatie: De brief is gedreven door een diep gevoel van onrecht. De schrijfster vergelijkt de overvloed die de man mee naar huis neemt met de schaarste waar zij als moeder van jonge kinderen mee kampt. Ze stelt dat als al het personeel dit zou doen, er voor de gewone burger niets overblijft.
* Toon: Verontwaardigd maar beleefd richting de directeur. Ze geeft de directeur het voordeel van de twijfel door te suggereren dat hij niet op de hoogte is van deze praktijken, wat een tactiek kan zijn om hem tot actie aan te zetten zonder hem direct aan te vallen. * Tweede Wereldoorlog en Schaarste: In mei 1944 was Nederland al vier jaar bezet. De voedselvoorziening was precair en verliep via een streng bonnensysteem. Verse groenten waren schaars en duur op de zwarte markt.
* Clandestiene Handel: De term "clandestien" verwijst naar de zwarte handel. Omdat de officiële rantsoenen vaak onvoldoende waren om van te overleven, bloeide de illegale handel. Personeel dat direct bij de bron werkte (zoals op een veiling), had de mogelijkheid om goederen achterover te drukken.
* Verklikking: Anonieme brieven zoals deze kwamen in de oorlogstijd regelmatig voor. Vaak werden ze geschreven uit bittere noodzaak of jaloezie, omdat men zag dat anderen profiteerden van hun positie terwijl de algemene bevolking honger leed. De Ten Katestraat ligt in Amsterdam-West, een buurt die destijds zwaar getroffen werd door de voedselschaarste die uiteindelijk zou leiden tot de Hongerwinter van 1944-1945.