Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels.
Origineel
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 21 juli 1944. De Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte) en de Secretaris-Generaal (J.F. Franken). Dr. Schroeder, Beauftragte (Gevolmachtigde) voor de stad Amsterdam. [Linksboven, stempel en handgeschreven:]
$N^o$ = $\frac{37/1/178}{2^c/52/1}$
L.A.
614
1944 [stempel]
[Midden boven, paarse stempel:]
M. 1944 $\frac{25}{7}$
[Rechtsboven, handgeschreven:]
Marktw. [?]
backu [?] den 2 [?]
$as/M.f. Dir.$ [?]
[Rechtsmidden:]
den 21. Juli 1944
[Hoofdtekst:]
In der Anlage lasse ich Ihnen eine Liste zugehen über die in der Woche vom 2. 3. 7. bis 8.7.1944 erfolgte Anfuhr von Gemüse und Obst in Amsterdam und in Rotterdam.
Aus dieser Liste werden Sie ersehen, dass Amsterdam gegenüber Rotterdam zurückgesetzt ist, und ich bitte Sie hierdurch, Ihrerseits mit dafür zu sorgen, dass Amsterdam für seine Einwohner denn doch mindestens ebensoviel bekommt wie Rotterdam.
[Ondertekening:]
DER BÜRGERMEISTER VON AMSTERDAM
(get.) Voûte
DER GENERALSEKRETÄR
(get.) J. F. FRANKEN [stempel/druk]
[Adressering linksonder:]
Herrn Dr. Schroeder,
Beauftragten für die Stadt Amsterdam
AMSTERDAM Museumplein 19 * Inhoud: De NSB-burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte, beklaagt zich bij de Duitse stadsgevolmachtigde (Dr. Hans Schroeder) over de verdeling van groenten en fruit. Op basis van bijgevoegde cijfers stelt hij vast dat Amsterdam in de eerste week van juli 1944 achtergesteld is bij Rotterdam. Hij verzoekt de Duitse autoriteiten om in te grijpen zodat Amsterdam minstens evenveel voorraden krijgt als Rotterdam.
* Toon: De brief is formeel en beleefd ("ich bitte Sie hierdurch"), maar de ondertoon weerspiegelt de groeiende spanningen over de voedselvoorziening in de bezette steden.
* Administratieve sporen: De diverse nummers en stempels duiden op een strikte registratie binnen de Duitse bezettingsbureaucratie (het apparaat van de Beauftragte). De vermelding "Museumplein 19" verwijst naar de villa's rond het Museumplein die door de Duitsers gevorderd waren als hoofdkwartier. Dit document stamt uit juli 1944, de periode na D-Day maar vóór de beruchte Hongerwinter. Hoewel de ergste schaarste nog moest komen, was de voedseldistributie al een kritiek punt van zorg voor het stadsbestuur. De burgemeester fungeert hier als schakel tussen de behoeften van de bevolking en de Duitse bezettingsmacht.
Het is saillant dat Voûte de vergelijking trekt met Rotterdam; dergelijke rivaliteit tussen de grote steden over de toewijzing van schaarse middelen kwam vaker voor. Kort na deze brief, in september 1944 (na de Spoorwegstaking en Dolle Dinsdag), zouden de voedseltekorten in Amsterdam door Duitse blokkades escaleren tot een catastrofale hongersnood. J.F. Franken NSB