Archiefdocument
Origineel
Amsterdam, 16 augustus 1944. Anoniem (ondertekend met "Een burger" of ongetekend, mogelijk de "bpb" aantekening bovenin). A.dam 16 Aug: '44. 278
Den heer J. J. Sieburgh.
Onderdirecteur
v/h marktwezen
Stadionweg 179
Amsterdam.
Mijnheer,
Hedenmorgen was ik er getuige van, hoe er van de peren die bestemd waren om verkocht te worden in de ten Katestraat, 5 à 6 kisten werden uitgebracht met de beste peren en werden weggebracht naar een loods in de Borgerstraat. Ik ben naar huis gegaan en heb direct het verdeelkantoor v.g. en fruit (86255), hiermede in kennis gesteld. Diegene die aan de telefoon was gaf mij de verzekering er nota zou genomen worden van mijn klacht, doch ik antwoordde die mijnheer, dat als hij er niet direct werk van maakte, die kisten natuurlijk verdwenen zouden zijn, waarop verwees hij mij naar de Recherche der Centrale markt die volgens hem bij de verdeling aanwezig moest zijn. Is 't dan al zoo erg dat zelfs de hoogere Controle mee werkt aan 't achteraf houden van hoeveelheden, van hetgeen eigenlijk onder het volk dient verdeeld te worden. Zal 't niet eindelijk eens tijd worden hieraan een einde komt, of zal 't met 't fruit net zoo gaan als dat 't steeds met de vis gaat.
Eerst wordt er voor de politie en voor de marktmeesters en hun diverse kennissen de noodige hoeveelheid afgehaald en blijft er dan nog wat over (en dat is lang niet altijd 't beste want dat weten die heren zichzelf wel toe te eigenen) dan kan 't publiek, dat vaak uren in de rij heeft gestaan nog... [einde pagina] * Inhoud: De brief is een felle aanklacht van een Amsterdamse burger tegen corruptie en diefstal bij de voedselvoorziening. De schrijver heeft gezien hoe kwalitatief goede peren, bedoeld voor de markt in de Ten Katestraat, werden weggesluisd naar een loods in de Borgerstraat.
* Toon: Verontwaardigd en cynisch. De schrijver klaagt niet alleen over dit specifieke incident, maar spreekt over een structureel probleem waarbij ambtenaren, de politie en de "hoogere controle" zichzelf verrijken ten koste van de bevolking.
* Taalgebruik: Het document hanteert de spelling van die tijd (bijv. "zoo", "noodige"). De verwijzing naar "hoe het steeds met de vis gaat" duidt op een breed gedragen onvrede over de distributie van schaarse goederen in oorlogstijd.
* Status: De ambtelijke stempels en aantekeningen bewijzen dat de klacht serieus in behandeling is genomen of in ieder geval is gearchiveerd door het bureau van de onderdirecteur van het Marktwezen. * Historische periode: Augustus 1944. Nederland is bezet door nazi-Duitsland. De voedselvoorziening is uiterst precair en verloopt via distributiebonnen en strikt toezicht.
* Locatie: De Ten Katestraat en Borgerstraat bevinden zich in de Kinkerbuurt (Amsterdam-West). De Ten Katemarkt was (en is) een belangrijk distributiepunt voor levensmiddelen.
* Maatschappelijke spanning: In de zomer van 1944 nam de schaarste toe, vlak voor de beruchte Hongerwinter. "Achteroverdrukken" door ambtenaren en marktmeesters leidde tot enorme woede onder de bevolking, die soms urenlang in de rij moest staan voor minimale rantsoenen.
* Organisatie: Het "verdeelkantoor v.g. en fruit" verwijst naar de instantie die verantwoordelijk was voor de distributie van Vethoudende Gewassen, Groenten en Fruit. De "Recherche der Centrale Markt" was de controlerende instantie die fraude moest tegengaan. J. Sieburgh Marktwezen Politie