Dienstverslag / Rapport van de Centrale Markthallen Amsterdam. [Linksboven in rood potlood:]
Bedr. Chef
besprok.

[Bovenaan:]
№ 2 c/74/1 M.1944 7/9
Rapport.

Ondergeteekende, J.P. v. Koon en Wesing
controleurs bij het Marktwezen, rapporteert
als het navolgende:

Op Dinsdag 26 september 1944, des namiddags
omstreeks 18.00 uur, werd door ons een persoon
staande gehouden, die op een bakfiets een partij
wortelen en bieten vervoerde. Deze persoon
gaf ons op genaamd te zijn.
Berend Kooy,
geboren 15/10 1904 te Hoogeveen (D) schipper,
en wonende J. de Kempenaerstraat 55 huis te Am-
sterdam. Hij verklaarde de wortelen, ongeveer
90 bos, te hebben gekocht à f 0,40 per bos en
20 kg bieten à f 0,15 per kg. Deze producten
waren z.g. voor eigen gebruik.

Omstreeks 15.30 hielden wij een persoon
aan die op een handkar een partij wortelen
vervoerde. Deze persoon gaf ons op te zijn
genaamd:
Petrus Franciscus Maas,
geboren 28/9 te Amsterdam, fietsh. [?]
en wonende Polanenstraat 42 huis te Am-
sterdam. Hij verklaarde de wortelen, onge-
veer 200 bos voor een tuinder te moeten
vervoeren naar de Spaarndammerbuurt
om ze daar weer te planten voor zaad-
goed. Deze partij is door ons in beslag
genomen.

In opdracht van Heer Steenbeek zijn de
wortelen 290 bos en de bieten 20 kg afgegeven
aan de Heer G.J. Stout, wonende Pretorius-
straat 43 alhier.

Amsterdam 27/9 1944
controleurs
Wesing
v. Koon

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.
Post Haarlemmerweg nabij
Uitweg. Dit document is een officieel proces-verbaal van controleurs van het Amsterdamse Marktwezen. Het beschrijft de aanhouding van twee burgers die aanzienlijke hoeveelheden groenten (wortelen en bieten) vervoerden zonder de juiste papieren of buiten de reguliere distributiekanalen om.

Opvallende elementen:
* Inbeslagname: Hoewel de partij van Berend Kooy (90 bos wortelen) als "eigen gebruik" werd geclaimd en die van Petrus Maas (200 bos) als transport voor een tuinder, werden beide partijen samengevoegd (totaal 290 bos wortelen en 20 kg bieten) en geconfisqueerd.
* Directe herdistributie: In plaats van de goederen op te slaan, werden ze direct in opdracht van een zekere "Heer Steenbeek" afgeleverd bij een particulier of functionaris (G.J. Stout) in de Pretoriusstraat. Dit wijst op een strak gereguleerd systeem van voedseltoewijzing.
* Tijdstip: De controles vonden plaats aan het einde van de middag en het begin van de avond, vermoedelijk op een invalsweg van de stad (Haarlemmerweg). Het document dateert van eind september 1944, een kritieke fase in de Tweede Wereldoorlog voor Nederland. Na de geallieerde opmars in het zuiden en de daaropvolgende spoorwegstaking (september 1944), raakte West-Nederland geïsoleerd. Dit was het begin van de Hongerwinter.

• Voedselschaarste: De autoriteiten (zowel de Duitse bezetter als de Nederlandse crisisorganen) probeerden een totale ineenstorting van de voedselvoorziening te voorkomen door strenge controles op de "zwarte handel" en de aanvoer van buiten de stad.
• Controleposten: De "Post Haarlemmerweg" was een strategisch punt waar controleurs van de Centrale Markthallen mensen onderschepten die probeerden eten de stad in te brengen ("hongertochten" avant la lettre).
• Schippers en transport: Dat een schipper (Berend Kooy) betrokken was, is niet verrassend; veel voedseltransporten over water werden streng gecontroleerd omdat dit de belangrijkste overgebleven aanvoerroute was. G.J. Stout J. de Kempenaerstraat Marktwezen