Inspectierapport van de Dienst van het Marktwezen Amsterdam. 17 november 1944. (Bovenaan in potlood/pen geschreven notities)
Spoed
Inschrijven Dir.

Brouwer heeft hem toen naar zijn marktplaats Ten Katestr. verwezen z.v. aanvullend rapport.

bedrijvig
Dir. wil Scheide door Felthuis nader doen verhoren over verkoop en gros op C.M. hetgeen door Th. Boven is geconstateerd.
de Directeur

№ 2988/1 [M.1941]

Rapport

Op Vrijdag 17 Nov. 1944 constateerde de Heer Sixma dat in de Jan van Galenstraat voor no 13 handel werd gedreven in soepgroente. Ingevolge zijn opdracht hebben wij een onderzoek ingesteld waarbij het volgende is gebleken:

De eigenaar van deze soepgroente is genaamd G.A.J.A. Scheide 22/3 89, Borgerstraat 59 II.

Hij verklaarde als volgt:
"Ik heb van een tuinder ± 1000 bos soepgroente gekocht. Die 1000 bossen heb ik voor mijn marktplaats in de ten Katestraat niet allemaal noodig en ik heb hiervan 575 bossen verkocht aan diverse kleinhandelaren in groente tegen den prijs van 40 ct per bos. Het restant verkoop ik en detail op mijn plaats in de Ten Katestraat."

Voorts zij nog vermeld dat Scheide geen toewijzingen van het P.V.K. heeft en ook van zijn klanten geen groentebonnen in ontvangst neemt. Hij heeft toegang tot de C.M. en een vaste plaats in de Ten Katestraat onder no 47. Hij was desgevraagd niet bereid de naam van den tuinder waar hij gekocht heeft, te noemen.

(Handtekeningen/Parafen)
Gezien 17-11-44 [?]

A’dam 17 Nov. 1944
De Controleurs
(w.g.) J.H. Bekker
(w.g.) C. Veerman

(Linkermarge)
Heb niet meer bekomen van deze kleinhandelaren bewijzingen v.h. P.V.K. is destijds aan mij toegezegd door den Heer van Sprenhoud.

(Onderaan in rode/bruine inkt)
Den Heer directeur v/h Marktwezen.
Th. Boven heeft geconstateerd dat bedoelde man op de markt ook verkochte ~~soep~~ bossen. Dit document is een officieel rapport van de Amsterdamse marktcontroleurs, opgesteld tijdens de diepste crisis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kern van de zaak is de illegale handel (zwarte of grijze markt) in soepgroenten.

De heer Scheide wordt ervan beschuldigd 1000 bossen groenten rechtstreeks bij een tuinder te hebben gekocht zonder de vereiste vergunningen van het P.V.K. (Provinciaal Voedselcommissariaat). Hij verkocht een groot deel hiervan door aan andere handelaren tegen een vaste prijs (40 cent), en de rest op zijn eigen marktstand aan de Ten Katestraat.

Cruciaal is de opmerking dat hij geen groentebonnen (distributiebonnen) aannam. Dit betekende dat deze goederen volledig buiten het officiële rantsoeneringssysteem om gingen, wat in 1944 een ernstig economisch delict was. De verdachte weigerde bovendien zijn bron (de tuinder) te verraden, wat duidt op een netwerk van illegale bevoorrading. De datum van het rapport, 17 november 1944, plaatst dit document in het begin van de Hongerwinter. Amsterdam kampte met extreme tekorten aan voedsel en brandstof. De Jan van Galenstraat, waar de handel werd geconstateerd, was de locatie van de Centrale Markthallen (C.M.), het logistieke hart van de voedselvoorziening.

In deze periode was de schaarste zo groot dat de officiële distributie nagenoeg instortte. Handelaren zoals Scheide opereerden in een schemergebied: hoewel hun handelen illegaal was volgens de bezettingswetgeving en de Nederlandse crisisorganen, waren zij vaak de enige bron van verse groenten voor de stadsbevolking, zij het tegen hoge prijzen. De "Directeur van het Marktwezen" en zijn controleurs probeerden desondanks de orde en het distributiesysteem te handhaven om prijsopdrijving en oneerlijke verdeling tegen te gaan.