Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier) met handgeschreven kanttekening.
Origineel
Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier) met handgeschreven kanttekening. 31 augustus 1944. De Directeur (waarnemend), vermoedelijk van een gemeentelijke distributie- of controledienst. Nederlandsche Volksdienst (NVD), Raamgracht 4, Amsterdam-Centrum. [Handgeschreven bovenaan:]
Verzonden 31/8
20/62/2M. SV.
31 Augustus 1944.
Aan de Nederlandsche Volksdienst,
Raamgracht 4,
Amsterdam-Centrum.
=========================
Hiermede bericht ik U dat op 28 Augustus 1944 op het Van Limburg Stirumplein voor het betrekken van fruit zich vervoegde den Heer N. Meyer in het bezit van een door Uw dienst uitgereikte voorrangskaart. Nadat hij zijn fruit in ontvangst had genomen heeft hij zijn voorrangskaart uitgeleend aan een ander.
Ingevolge met Uw dienst gemaakte afspraak, moge ik U verzoeken de noodige maatregelen tegen den Heer N. Meyer te treffen.
De Directeur,
wnd. De brief is een formeel administratief schrijven waarin een burger, de heer N. Meyer, wordt aangegeven voor fraude met een distributiemiddel. De kern van de beschuldiging is dat de heer Meyer zijn 'voorrangskaart' (die hem sneller toegang gaf tot schaarse goederen, in dit geval fruit) na eigen gebruik heeft uitgeleend aan iemand anders.
Opvallend is de directe samenwerking tussen de (waarschijnlijk gemeentelijke) instantie van de afzender en de Nederlandsche Volksdienst (NVD). De afzender verwijst naar een 'gemaakte afspraak' om dergelijke overtredingen te melden, zodat er 'noodige maatregelen' (sancties) getroffen kunnen worden. Dit duidt op een streng controlesysteem op de distributie van levensmiddelen aan het einde van de bezettingstijd. Het document dateert van 31 augustus 1944, een kritieke fase in de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Slechts enkele dagen later zou 'Dolle Dinsdag' (5 september 1944) plaatsvinden. De voedselschaarste in de steden nam destijds hand over hand toe, waardoor de distributie van extra's zoals fruit strak werd gereguleerd via bonnen en voorrangskaarten.
De Nederlandsche Volksdienst (NVD) was een nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht door de Duitse bezetter in 1941 naar het voorbeeld van de Duitse Winterhilfe. De NVD was de enige officieel toegestane instelling voor maatschappelijk werk en nam de taken van veel kerkelijke en particuliere liefdadigheidsinstellingen over. Omdat de NVD sterk verbonden was met de NSB, werd de organisatie door een groot deel van de Nederlandse bevolking gewantrouwd. Voorrangskaarten werden vaak verstrekt aan groepen die de bezetter gunstig gezind waren of die om medische redenen extra steun nodig hadden. Misbruik hiervan werd in de context van de schaarste en de ideologische controle hoog opgenomen.