Ambtsrapport / Brief 29 februari 1944 (met aantekening van 3 maart 1944) [Hoofdtekst]

Rapport. Nᵒ 21/4/1 M.1944 [stempel]
W 8.55 / 3

Aan de Schaapstraat (Noord) hebben zich gevestigd
twee brandstoffenhandelaren te weten:
Gebr.: Stralen en
W. de Vries.
Hunne nieuwe terreinen grenzen aan het
Hamerkanaal hetwelk geen brandstoffenmarkt
is enz. tot op heden geen marktgeld betaalden.
Voorheen waren zij gevestigd aan de Buikhaven
(wel brandstoffenmarkt) waar zij marktgeld
betaalden.
Volgens onderzoek v/h gemeentekadaster is mij gebleken
dat het Hamerkanaal openbaar gemeentewater is.
De bedoelde terreinen gemeentegrond in
erfpacht afgegeven aan de makelaar Jac. Boon,
welke de bedoelde terreinen onderverhuurd aan
bedoelde brandstoffenhandelaren.
M.i. moet dit Hamerkanaal door B&W als
brandstoffenmarkt worden aangemerkt.

Aan Den Heer Amsterdam
Inspecteur 29 Februari 1944.
[handtekening] Dijkstra

N.B. Aan de walkant, waar de kolenschepen
moeten aanleggen is het erg ondiep.
D.

[Aantekeningen in de marge/onderaan]

Linksonder (diagonaal): * Kern van de zaak: De inspecteur (Dijkstra) rapporteert dat twee brandstoffenhandelaren zijn verhuisd van de Buikhaven naar de Schaapstraat in Amsterdam-Noord. Op hun oude locatie betaalden zij 'marktgeld' (een vorm van precariobelasting of staangeld), maar op de nieuwe locatie aan het Hamerkanaal gebeurt dit niet omdat dit water officieel nog niet als 'brandstoffenmarkt' is aangewezen.
* Juridische status: Uit kadastraal onderzoek blijkt dat het water gemeentelijk eigendom is en de grond door de gemeente in erfpacht is gegeven aan een tussenpersoon (makelaar Jac. Boon), die het weer onderverhuurt.
* Advies: Dijkstra adviseert het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) om het Hamerkanaal officieel als brandstoffenmarkt aan te wijzen, zodat er weer leges kunnen worden geheven.
* Praktisch bezwaar: In een 'N.B.' merkt hij op dat de kade ter plaatse eigenlijk te ondiep is voor kolenschepen.
* Besluitvorming: Een latere aantekening van 3 maart 1944 toont aan dat er een voorstel is gedaan om het kanaal aan te wijzen als "tijdelijke hulpmarkt". Dit document stamt uit februari 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Brandstoffen (zoals kolen) waren in deze periode schaars en strikt gerantsoeneerd. De distributie hiervan was van groot strategisch en sociaal belang. De administratieve nauwkeurigheid in het rapport laat zien dat de gemeentelijke bureaucratie in Amsterdam, ondanks de oorlogsomstandigheden en de hongerwinter die op komst was, bleef functioneren wat betreft de inning van marktgelden en de ruimtelijke ordening van de handel. Het Hamerkwartier in Amsterdam-Noord was destijds een belangrijk industrieel gebied met veel havengebonden bedrijvigheid. Dijkstra (Inspecteur) N.B. Aan W. de Vries Puls