Afschrift van een officiële brief. 17 juni 1944. Politiepresident te Amsterdam, Bestuursdienst, Bureau Algemeene Zaken. Burgemeester van Amsterdam. HB.

A f s c h r i f t .

No. 462 L.M.1944 20/6.

POLITIEPRESIDENT TE AMSTERDAM.
Bestuursdienst Amsterdam, 17 Juni 1944.

Bureau: Algemeene Zaken.

Dict. Ga/Zw.
Lr. S. no. 5113/144.
Dossier M.2a.

Aan den Heer Burgemeester
van A m s t e r d a m .

Onderwerp: Brandstoffenmarkt.
Bijlage: één.

Onder terugzending van het mij bij Uw kantbeschikking No. 451 A.Z. van 28 Mei jl. in handen gestelde schrijven van den Directeur van het Marktwezen, houdende het voorstel, om het water van de Nieuwe Vaart ten Westen van de terreinen van de N.V. van Gend & Loos, over een lengte van 30 M. aan te wijzen als tijdelijke hulpmarkt van de brandstoffenmarkt, heb ik de eer UEdelAchtbare te berichten, dat ik mij hiermede, behoudens het volgende, kan vereenigen.

Ik moge er nl. nog de aandacht op vestigen, dat het, krachtens het bepaalde in art. 171 der Algemeene Politieverordening, bij besluit van 9 Mei 1941, no. 698 A.Z. 1941, verboden is, in de Nieuwe Vaart langs de Cruquiuskade vaartuigen te hebben liggen, om te laden of te lossen. Bij eventueele aanwijzing als tijdelijke hulpmarkt van het betreffende gedeelte van de Nieuwe Vaart ten behoeve van den brandstoffenhandelaar C. Bout, zou dezen meteen ontheffing van het in aangehaald art. 171 der A.P.V. vervatte verbod kunnen worden verleend.

Niet ondienstig lijkt het mij, er in dit verband tevens op te wijzen, dat zich ter plaatse op de Cruquiuskade geen meergelegenheden bevinden. Hierin ware thans wellicht naar behoefte te doen voorzien, waarbij, voor zoover noodig, rekening ware te doen houden met het rapport van den betrokken Afdeelingschef van Politie, d.d. 10 December 1940, waarop betrekking hebben mijn brieven van 14 December 1940 en 26 Maart 1941, Nos. 19070 en 19079a S.1940, Dossier 4a(No.1647 A.Z.1940).

Coll.: DE WND POLITIEPRESIDENT
namens dezen
DE KAPITEIN DER STAATSPOLITIE

                               w.g. W.J.F.v.d. Meer. Dit document is een ambtelijk schrijven waarin de waarnemend Politiepresident van Amsterdam reageert op een voorstel van de Directeur van het Marktwezen. Het voorstel behelst het inrichten van een tijdelijke hulpmarkt voor brandstoffen aan de Nieuwe Vaart (nabij de Cruquiuskade en het terrein van Van Gend & Loos).

De politie gaat in principe akkoord, maar wijst op twee praktische en juridische hindernissen:
1. Juridisch: Er geldt een bestaand verbod (sinds 1941) op het laden en lossen op die locatie volgens de Algemeene Politieverordening (APV). Er moet dus expliciet ontheffing worden verleend aan de specifieke handelaar, C. Bout.
2. Facilitair: Er ontbreken aanlegmogelijkheden (meergelegenheden) aan de kade. De politie adviseert om hierin te voorzien en verwijst daarbij naar eerdere rapportages en correspondentie uit 1940 en 1941. De brief is gedateerd op 17 juni 1944, ruim een week na de geallieerde landing in Normandië (D-Day). Nederland bevindt zich in de laatste fase van de Duitse bezetting.
* Brandstofschaarste: De noodzaak voor een "hulpmarkt" voor brandstoffen wijst op de nijpende tekorten aan kolen en hout. De beruchte Hongerwinter van 1944-1945, waarin brandstofgebrek een fatale rol zou spelen, kondigt zich hier al aan in de logistieke voorbereidingen.
* Bestuur onder bezetting: De term "Staatspolitie" en de hiërarchische verhouding (de Politiepresident die direct communiceert met de door de bezetter gecontroleerde burgemeester) zijn typerend voor het nazi-bestuursapparaat in Nederland. De politie was in 1943 gereorganiseerd tot de Staatspolitie, die nauw samenwerkte met de Duitse autoriteiten.
* Locatie: De Nieuwe Vaart en de Cruquiuskade in Amsterdam-Oost waren van oudsher belangrijke locaties voor de overslag van goederen per schip. De N.V. Van Gend & Loos had daar grote distributieterreinen.