Handgeschreven ambtelijke nota/brief.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke nota/brief. T.J. Witshout (vermoedelijke lezing van de signatuur), werkzaam bij de gemeentelijke havendienst of het Marktwezen. Den Heere Inspecteur Hoofd Marktwezen. [Linksboven, diagonaal geschreven:]
Inzake
[Hoofdtekst:]
Aan den h. Inspecteur H. Marktwezen.
De A.B.A. Beitelkade heeft daar twee schuiten met kolen liggen No. 3 en 14.
Hiervoor is in de 36 en 37ste week marktgeld betaald. Nu is echter op beide schuiten door de Duitsche Weermacht beslag gelegd.
A.B.A. is nu van meening dat hij voor deze twee schuiten geen marktgeld behoeft te betalen. Ik heb voorloopig geen betaling geëischt. Gaarne ontving ik van u hierover nader bericht.
Amsterdam 11 September ’44
T.J. Witshout [?]
[Marginalia links, rood potlood/inkt:]
Staat
Insp. hier.
Noem. ‘t blad?
niet heffen
reeds + berekend
vrij
[Onderaan links, potlood:]
Hr. [onleesbaar]
ter mededeeling aan
A.B.A. 10/10 ’44
24/9 [onleesbaar] 1
[Stempel onderaan:]
No M.1944 23/9
[Rechtsboven:]
322 De kern van dit document is een administratieve vraag over het heffen van marktgeld (liggeld) voor twee kolenschepen van de firma A.B.A. (waarschijnlijk de Amsterdamsche Ballast- en Aanverwante Bedrijven) aan de Beitelkade in Amsterdam-Noord.
De schepen (No. 3 en 14) zijn door de Duitse bezetter gevorderd ("beslag gelegd"). De eigenaar stelt zich op het standpunt dat hij geen havengelden meer verschuldigd is nu hij de beschikking over de vaartuigen heeft verloren. De ambtenaar ter plaatse heeft de inning tijdelijk stopgezet en vraagt om een officiële beslissing van de Inspecteur.
Uit de kanttekeningen blijkt dat de inspectie akkoord gaat met het verzoek: de termen "niet heffen" en "vrij" duiden op een vrijstelling van betaling vanwege de Duitse vordering. De uiteindelijke afhandeling naar de firma toe vond plaats op 10 oktober 1944. Dit document is gedateerd op 11 september 1944, minder dan een week na "Dolle Dinsdag" (5 september). Het is een periode van enorme spanning en schaarste in Nederland. Amsterdam bevindt zich in de laatste fase van de bezetting; de aanvoer van brandstoffen zoals kolen was vrijwel tot stilstand gekomen en de Duitsers namen op grote schaal materieel en voorraden in beslag voor hun eigen verdediging of transport.
Opvallend is de bureaucratische continuïteit: terwijl het land in chaos verkeert en de Hongerwinter voor de deur staat, blijft het gemeentelijk apparaat (Marktwezen) nauwgezet administratie voeren over marktgeld en liggelden. De Beitelkade was een belangrijke industriële locatie in Amsterdam-Noord, direct verbonden met de overslag van zware goederen. De vordering van kolenschuiten door de Weermacht was in deze fase van de oorlog schering en inslag, aangezien zij brandstof nodig hadden voor hun eigen logistiek. A.B.A. Beitelkade H. Marktwezen Hoofd Marktwezen (Inspecteur) T.J. Witshout Marktwezen