Ambtelijk rapport 17 juni 1944 Marktwezen
Amsterdam.

Rapport.

Aan den Heer Inspecteur,

Naar aanleiding van een rapport van de Politie, van 27 Mei 1944 en de door onzen Directeur gestelde vragen, omtrent den verkoop van honden op de weekmarkt het Amstelveld, rapporteer ik U het volgende:

Inderdaad komen daar veel personen, zich voordoende als wandelaars, met hun hond, dat deze personen handel drijven in deze viervoeters lijkt mij zeer waarschijnlijk.

Dezel overtreding te constateeren valt voor mij in uniform gekleed niet mee.

Daarom wil ik U adviseeren, den rechercheur van onzen dienst aanhoudend des Maandags eenige uren, daar ter plaatse dienst te laten doen, zooals voorheen geschiedde.

De door onzen dienst erkende handelaren handelen niet in honden op de markt.

Voorts moet ik U er, in verband met een der vragen door onzen Directeur gesteld, op wijzen, dat nagenoeg al de oprichters en controleurs daar dienst hebben gedaan, zelfs de controleurs Helshoot en Groot van de Centrale Markt.

Voor zoover het gaat om drie stuivers per erkende koopman te innen zal het wel gaan, maar de marktreglementen en besluiten nakomen vraagt een marktambtenaar voor langeren tijd dan één, twee of drie dagen op die markt.

U kunt natuurlijk ook geen ijzer met handen breken maar U weet dat dezen dienst is gecombineerd met de Brandstoffenmarkt West en of Boom- en Bloemenmarkt, daar komt nog bij, dat ik mijn schaftmaaltijd nuttig op het Hoofdkantoor en dat mijn rijwielbanden meestal in een zeer slechten toestand verkeeren, zoodat vaak te voet en per tram deze gecombineerde diensten worden gedaan. Er blijven dus voor het Amstelveld slechts enkele uren ter beschikking.

Opmerkelijk is het, dat ik er in die paar maandagen dat ik er dienst heb gedaan nog maar één agent heb gezien en deze was nog wel door mij ter assistentie gevraagd en gehaald van Bureau Singel, om een lastigen koopman te verwijderen.

A'dam. 17 Juni '44.

Controleur
[Handtekening: Teijink]

Aantekeningen onderaan in ander handschrift:
Zie rapport Contr. Boon - Grebbe 21-6-44 de Man
Th. Fromm, waar is rapport? 26/6. In dit rapport beklaagt een marktcontroleur zich over de moeilijkheid om illegale hondenhadel op het Amstelveld aan te pakken. De kernpunten zijn:

1. Handhavingsproblematiek: Omdat de handelaren zich voordoen als gewone wandelaars, is de controleur in uniform kansloos. Hij stelt voor om personeel in burger (recherche) in te zetten.
2. Capaciteitsgebrek: De controleur wijst op de overbelasting van het personeel. Hij moet meerdere markten tegelijk bedienen (Brandstoffenmarkt West en de Boom- en Bloemenmarkt).
3. Logistieke belemmeringen: De controleur voert persoonlijke en praktische omstandigheden aan voor de gebrekkige controle: de noodzaak om op het hoofdkantoor te eten en de slechte staat van zijn vervoermiddel.

4. Gebrek aan ondersteuning: Er wordt melding gemaakt van een tekort aan politiebijstand op de markt; de enige keer dat er politie was, moest de controleur deze zelf ophalen bij Bureau Singel. Het document dateert van juni 1944, een kritieke fase in de Tweede Wereldoorlog (vlak na de invasie in Normandië). De invloed van de bezettingstijd is tussen de regels door duidelijk merkbaar:

5. Schaarste: De opmerking dat de "rijwielbanden meestal in een zeer slechten toestand verkeeren" is een directe verwijzing naar de enorme tekorten aan rubber en andere materialen tijdens de oorlog. Veel Amsterdammers reden in die tijd op houten banden of op de velgen.

6. Handel: De illegale handel in honden kan duiden op een poging van burgers om in de nijpende economische situatie van de oorlog wat extra inkomen te genereren.
7. Bureaucratie onder bezetting: Het document toont aan dat het civiele apparaat van de gemeente Amsterdam, zoals het Marktwezen, ondanks de oorlogssituatie probeerde de normale ambtelijke procedures en marktreglementen te handhaven.
8. Bureau Singel: Dit was een bekend politiebureau in de Amsterdamse binnenstad, destijds een belangrijk punt voor ordehandhaving in het centrum.