Ambtelijk rapport/mutatieverslag. 28 januari 1944. Vermoedelijk een marktambtenaar (ondertekend door Nieuwenhoff, namens of voor Alb. Cruijshart). De Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam. [Bovenaan links]
Alb Cruijshart

[Bovenaan rechts]
Aan den Inspecteur
vhh marktwezen 831
alhier

[Hoofdtekst]
28 Jan: '44
Op Vrijdag $\pm$ 2 uur n m zag ik een mij
onbekende koopvrouw, genaamd Anthonia
Hielman geb 24 Juni 1915 te Hilversum,
wonende Binnen Oranjestraat 17 III alhier.
[In de linkerkantlijn:] (een plaatsje)
Deze vrouw had met een kistje smalfilm
op de markt ingenomen.

Ik gaf genoemde Juffr te kennen dat
ik deze film zou uitverkoopen tegen de markt-
[In de linkerkantlijn:] marktprijs
prijs. Terwijl ik bijgaand persoonsbewijs
stond over te schrijven, werd door een jongen
het kistje met film overgenomen en liep deze
er hard mee weg.

Ik zei tegen genoemde Juffr: wanneer
zij niet zag dat het kistje met inhoud
terug kwam, ik haar dan zou verbaliseeren.

Ik heb echter deze Juffr. niet meer terug
gezien. Ik verzoek dan ook maatregelen
Uwerzijds.

[Ondertekening]
28 Januari 1944
[Handtekening: Nieuwenhoff]

[Onderaan links]
Nº 25/10/1 M.1944 4/2
[Rood stempel: Inp]

[Aantekeningen in de rechterkantlijn]
m i deu
door contr
3-2-44
[Paraaf]

H. Sielhorst.
later
PV opmaken hiervan.
8-2-44
[Paraaf]

Hr. Wolff ->
23-2-44
[Paraaf]

[Rechtsonder]
MSP
Dri. niet
PV. 8 Het document betreft een proces-verbaal-waardige melding van een incident op een Amsterdamse markt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De ambtenaar Nieuwenhoff rapporteert over een vrouw, Anthonia Hielman, die zonder de juiste papieren of tegen onjuiste prijzen smalfilm trachtte te verkopen.

Het meest opmerkelijke aan het verslag is de beschrijving van een plotselinge diefstal: terwijl de ambtenaar haar persoonsbewijs controleert en de gegevens overschrijft, grijpt een jongen het kistje met film en gaat er vandoor. De ambtenaar stelt de vrouw verantwoordelijk en dreigt met een verbaal als de goederen niet terugkeren. Wanneer zij vervolgens verdwijnt, wordt de zaak geëscaleerd naar de inspecteur. De marginalia tonen aan dat de administratieve molen in gang is gezet om alsnog een formeel Proces-Verbaal (PV. 8) op te maken in februari 1944. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse economische handhaving in bezet Amsterdam (januari 1944). Smalfilm was in die tijd een schaars goed en de handel ervan was strikt gereguleerd of verboden buiten de officiële kanalen om. De term "uitverkoopen tegen de marktprijs" duidt op de handhaving van prijsbeheersing: ambtenaren konden ter plekke verplichten goederen tegen vastgestelde prijzen te verkopen als men woekerprijzen vroeg.

De diefstal door de jongen zou een opportunistische daad kunnen zijn geweest, maar in de context van de zwarte handel in oorlogstijd gebeurde het vaker dat handlangers de waar 'stelden' op het moment dat een handelaar werd gecontroleerd, om zo de inbeslagname van de kostbare handelswaar te voorkomen. De vermelding van het 'persoonsbewijs' is een direct kenmerk van de bezettingstijd, aangezien dit identificatiemiddel door de Duitse bezetter was ingevoerd voor strikte controle op de bevolking. H. Sielhorst Marktwezen