No 25/12/1 M.1944 7/2

Alb. Cuypstraat

Den heer Inspecteur
v.h. marktwezen
alhier.

Zooals gewoonlijk werd er na de visch-
verkoop weer zwaar gemopperd door het publiek
dat niet voor visch in aanmerking was gekomen.
Een juffr: genaamd Mariana Christina Lautdorff
geb. 9 Augustus 1875, wonende Dan: Stalpertstraat
80 III, persoonsbewijs no A35. 184530 was ook van meening
dat er gesmokkeld werd.
Zij beweerde o.a. dat er in de Govert Flinckstraat
zakken met visch naar boven werden gebracht.
Ook gaf zij de maat aan van die zakken en
wel $\pm$ 1½ Meter van de grond.
Zij gaf te kennen hieraan een een einde te
maken. Ik sprak mijn verwondering er
over uit dat zij niet dadelijk de politie had
gewaarschuwd, dan had deze zaak onmiddellijk op-
gelost kunnen worden.
Wat er eventueel buiten de markt aan-
gevoerd wordt kan ik niet controleeren.
Ik verzoek dan ook een onderzoek uwer-
zijds

29-1-1944
[Handtekening onleesbaar]

Marginale aantekeningen rechtsonder:
n.i. dvr [?]
[Paraaf] 3-2-44
12 Sectie
Nader onderzoek instellen
en berichten
[Paraaf] * Toon en taalgebruik: Het document is geschreven in ambtelijk Nederlands van de oorlogsjaren. De zinsnede "Zooals gewoonlijk" duidt op een structureel probleem van schaarste en ontevredenheid onder de Amsterdamse bevolking tijdens de bezetting.
* De Klager: De klager, Mariana Christina Lautdorff (geb. 1875), wordt zeer specifiek geïdentificeerd met adres en het nummer van haar persoonsbewijs. Dit was noodzakelijk voor de controle-instelling van die tijd.
* Inhoud van de klacht: Er wordt melding gemaakt van vis die buiten de officiële marktkanalen om (in de Govert Flinckstraat) in zakken naar boven (naar woningen) werd gebracht. De genoemde afmeting ("$\pm$ 1½ meter") onderstreept de ernst van de vermeende smokkel; het ging niet om kleine hoeveelheden.
* Ambtelijke reactie: De rapporteerde ambtenaar lijkt sceptisch of defensief. Hij verwijst naar zijn gebrek aan bevoegdheid buiten het marktterrein ("Wat er eventueel buiten de markt aangevoerd wordt kan ik niet controleeren") en legt de verantwoordelijkheid deels terug bij de burger door zich af te vragen waarom de politie niet direct is ingeschakeld.
* Besluitvorming: Uit de rode aantekening onderaan blijkt dat de inspectie de zaak serieus genoeg nam om de "12e Sectie" (politie of marktoezicht) opdracht te geven tot een nader onderzoek. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd in Amsterdam tijdens de winter van 1944. Voedsel was schaars en strikt gerantsoeneerd. De visverkoop op de Albert Cuypmarkt leidde steevast tot spanningen tussen degenen die wel en degenen die niets kregen ("zwaar gemopperd").

De Govert Flinckstraat en de Daniël Stalpertstraat zijn zijstraten van de Albert Cuypstraat in de wijk De Pijp. In deze periode was de zwarte handel (smokkel) welig tierend maar ook riskant. Meldingen zoals deze konden leiden tot huiszoekingen door de Crisis Controle Dienst (CCD) of de politie. De nadruk op bureaucratische precisie (zoals het persoonsbewijsnummer) is kenmerkend voor het repressieve en controlerende klimaat onder de Duitse bezetting. Marktwezen Politie