Politierapport / Proces-verbaal van bevindingen. Rapport No 25/26/1 M.1944 w/4
977 (gestempeld/omcirkeld)

Op Zaterdag 8 April heeft een persoon, die blijkens zijn persoonsbewijs genaamd was, Johannes, Marinus, Engel, Nederlander geboren 1 Mei 1895, van beroep, los arbeider, wonende J. v. Campenstraat 66 II alhier, getracht op onrechtmatige wijze de loods (waar de visch-verkoop plaats vond) binnen te komen.

Hij deelde mij in bijzijn van den Directeur mede, dat hij een ledige kist moest terugbrengen aan een persoon, die zich in de loods bevond. De vragen, die de Directeur hem stelde, beantwoordde hij ontwijkend en minder beleefd of voorkomend. Hem is den toegang tot de verkoopplaats belet.

Na een later door mij ingesteld onderzoek is het volgende gebleken:
Bovengenoemde Engel had op de gebruikelijke wijze (door in de rij te hebben gestaan) reeds twee pond groote schol gekocht van J. Ekkelboom. Hij wilde 4 pond hebben, hetgeen Ekkelboom heeft geweigerd. Engel heeft zich toen heel boos verwijderd en daarna getracht op bovenomschr. onrechtmatige wijze de loods binnen te komen om andermaal een portie visch te koopen. Dat is hem niet gelukt!

Op deze handeling is geen poenale sanctie toe te passen.

Amsterdam, 11 April '44
(Handtekening)
Sie. Alb. Cuypstraat Het document betreft een verslag van een incident tijdens de visverkoop in bezet Amsterdam. Een man, J.M. Engel, probeerde met een list (het terugbrengen van een lege kist) een verkooppunt voor vis binnen te dringen.

Uit onderzoek bleek dat hij eerder die dag al zijn rechtmatige portie (2 pond schol) had gekocht, maar boos was geworden omdat de verkoper (Ekkelboom) hem geen 4 pond wilde geven. Hij probeerde vervolgens illegaal opnieuw binnen te komen om een tweede portie te bemachtigen. De rapporteur concludeert dat hoewel de man onbeleefd en slinks was, er geen wettelijke basis ("poenale sanctie") was om hem strafrechtelijk te vervolgen voor deze poging tot 'dubbel inkopen'. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de voedselschaarste in Nederland tijdens de laatste jaren van de Tweede Wereldoorlog (1944).

1. Schaarste en distributie: Vis was, net als ander voedsel, strikt gerantsoeneerd of beperkt beschikbaar. De felle reactie van de betrokkene (boosheid om het niet krijgen van extra ponden) en de poging tot misleiding onderstrepen hoe hoog de nood was.
2. Controle: De vermelding van het "persoonsbewijs" herinnert aan de strenge identificatieplicht onder het naziregime.
3. Locatie: De melding komt van de Albert Cuypstraat, destijds (en nu nog steeds) een centraal punt voor handel en markten in Amsterdam. De "loods" duidt op een gecontroleerde verkoopplaats, mogelijk om de menigte in de rij beheersbaar te houden en zwarthandel tegen te gaan.
4. Handhaving: Ondanks de strenge bezettingstijd toont het document aan dat de lokale politie/handhaving nog steeds toetste aan de geldende wet- en regelgeving; aangezien er geen sprake was van diefstal maar van een poging tot ongeoorloofde aankoop, kon er blijkbaar geen straf worden opgelegd. J. Ekkelboom J.M. Engel Politie