Officiële brief/correspondentie. 28 augustus 1944. De Directeur (waarnemend), vermoedelijk van een gemeentelijke dienst (zoals de Marktwezen of Voedselvoorziening) in Amsterdam. De Nederlandsche Volksdienst (NVD), Raamgracht 4, Amsterdam-Centrum. [Linksboven, getypt:] 26/5/7M.
[Midden boven, handgeschreven:] Verzonden 29/8
[Midden boven, getypt:] 1.
[Rechtsboven, getypt:] HB.
[Rechtsboven, getypt:] 28 Augustus 1944.

Aan den Nederlandschen Volks-
dienst,
Raamgracht 4,
Amsterdam-Centrum.
==================

Hiermede bericht ik U, dat op 27 Augustus jl.
op het Mercatorplein, waar een fruitverkoop werd
gehouden, zich vervoegde Mevrouw M. Schlebaum-Tiche-
laar, in het bezit van een door Uw dienst uitge-
reikte voorrangskaart. Door den dienstoenden con-
trôleur werd evenwel geconstateerd, dat een op die
kaart geplaatste aanteekening verwijderd was.
Ingevolge de met Uw dienst gemaakte afspraak,
moge ik U verzoeken de noodige maatregelen tegen
Mevrouw M. Schlebaum-Tichelaar te treffen.

De Directeur,
wnd. * Inhoud: De brief is een formele melding van fraude met een voorrangskaart. Mevrouw M. Schlebaum-Tichelaar wordt ervan beschuldigd een aantekening op haar kaart te hebben verwijderd om onterecht voordeel te verkrijgen bij een fruitverkoop op het Mercatorplein in Amsterdam.
* Toon: De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch. Het taalgebruik ("zich vervoegde", "evenwel geconstateerd") is typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.
* Sleutelbegrippen:
* Voorrangskaart: Een document dat de houder het recht gaf om als eerste schaarse goederen (in dit geval fruit) te kopen.
* Contrôleur: De ambtenaar die toezicht hield op de ordelijke en reglementaire verloop van de verkoop.
* Handgeschreven toevoeging: De notitie "Verzonden 29/8" duidt op de administratieve verwerking; de brief werd de dag na datering verstuurd. * Historische periode: De brief dateert van eind augustus 1944, slechts enkele dagen voor 'Dolle Dinsdag'. Nederland verkeert in de laatste fase van de Duitse bezetting, gekenmerkt door extreme schaarste aan voedsel en brandstof.
* Nederlandsche Volksdienst (NVD): De ontvanger was een door de Duitse bezetter opgezette nationaalsocialistische organisatie, gemodelleerd naar de Duitse Winterhilfe. De NVD hield zich bezig met maatschappelijke zorg, maar was sterk gelieerd aan de NSB. Voorrangskaarten werden vaak verstrekt aan gezinnen van NSB-leden of aan mensen die als 'verdienstelijk' voor de nieuwe orde werden beschouwd.
* Schaarste en Controle: Fruit was in 1944 een luxeartikel. De distributie hiervan werd streng gereguleerd. Fraude met distributiebescheiden werd door de autoriteiten zwaar opgenomen, omdat het systeem van rantsoenering en bevoordeling van bepaalde groepen hiermee werd ondermijnd. De "noodige maatregelen" waarnaar verwezen wordt, konden variëren van het intrekken van de kaart tot vervolging. M. Schlebaum Marktwezen NSB